Sunday, 8 October 2006

Mae fy mwnci yn y goeden

Ar gyfer llenwi fy ngofyniad prifysgol o gymryd 120 credyd mae rhaid i fi astudio pwnc arall yn y blwyddyn gyntaf. Oherwydd fe ges i fy ngeni yn Texas -- felly mae'r iaith yn swnio'n gyfarwydd i fi -- dw i'n astudio Sbaeneg.

Dw i'n mwynhau'n dysgu Sbaeneg -- mae'n teimlo fel seibiant mewn wythnos rhwystredig o Gymraeg. Er mae'r ffaith fy mod i'n canolbwyntio ar ddwy iaith (wel, tri) yn chwarae gyda fy mhen.

Peth sydd yn difyrru fi am ddysgu iaith newydd ydy'r brawddegau dy fod ti'n dysgu fel enghreifftiau: "Mi abuelo es comunista" (Mae fy nhad-cu'n comiwnydd).

Ydy hyn yn dod i fyny'n aml mewn sgwrs?

Mae'n well na "Mon singe est dans l’arbre", efallai.

Dw i'n meddwl ei bod hi'n diddorol fy mod i'n dysgu Sbaeneg yma, ym Mhrydain, pan roeddwn i'n arfer byw mewn cymunedau gyda phresenoldeb hispanic cryf yn Texas, Nevada, a California. Hyd yn oed yn St. Paul roedd nifer o orsafoedd radio a theledu'n darlledu mewn y cyfrwng o Sbaeneg (Dyma rhywbeth i meri'r gwaed o chi mewn Cymdeithas: Roedd mwy cyfryngau Sbaeneg ym Minnesota -- o ble mae 10 y cant y boblogaidd yn siarad Sbaeneg -- nag mae cyfryngau Cymraeg yn Nghymru).

Ond efallai fel hyn ydy sut ydw i'n dysgu. Dw i wedi (dechrau i) dysgu Cymraeg allan o Gymru, felly pam lai dysgu Sbaeneg yma?

Ar fy mlog Saesneg rhai wythnosau yn ôl, roeddwn i'n siarad am hyn ac am y ffaith y dysgaf i Sbaeneg Castilian yma, mwy na thebyg, a sut mae hyn yn tipyn rhyfedd pan mae mwy o ddiddordeb 'da fi gyda defnyddio Sbaeneg yn Canol a De America. Neu, fel fe ysgrifennais i: "crazy-unpronounceable-and-not-really-useful-where-I'm-from Castilian Spanish."

Fe feddyliodd fy ffrind, Chris, y roeddwn i'n dweud bod yr iaith i gyd o Sbaeneg yn annefnyddiol a fe gofynnodd e sut allwn i feddwl rhywbeth fel 'na pan dw i'n dysgu Cymraeg.

Fe ofynnodd: "... in what way is Castilian Spanish any more 'crazy-unpronounceable-and-not-really-useful-where-I'm-from' than Welsh?"

Ac wedyn fe aeth e ymlaen i gymharu y ddwy ieithoedd.

Fel fe ddwedais i mewn fy ymateb iddo fe, dw i'n meddwl bod tipyn o sefyllfa apples and oranges ydy'r gymhariaeth rhwng y dwy ieithoedd. Ond ers hynny, dw i wedi bod yn meddwl tipyn bach am sut ydw i'n teimlo am y ddwy.

Wrth gwrs, mae Sbaeneg yn swnio mwy naturiol i fi. Fe glywais i Sbaeneg ym mhobman pan roeddwn i'n cael fy magu, ac ar safon isymwybodol dw i'n ei deall hi yipyn well na Chymraeg. Ond dw i'n meddwl am Sbaeneg fel iaith iwtalitaraidd. Iaith masnach ydy hi i fi; iaith i ddefnyddio ar gyfer gwneud tasg.

Gyda Chymraeg, dw i'n teimlo cysylltiad emosiynol. Ac efallai fe allet ti'n weld hyn yn y ffordd fy mod i'n blogio. Rydw i'n mwy onest a difrif (tipyn rhy ddifrif, fe ddylai hi cael ei ddweud) ar y blog 'ma nag ar fy mlog Saesneg.

Beth roedd y pwynt o'r post 'ma?

Dw i ddim yn cofio.

4 comments:

Robert Humphries said...

Muy bueno. Yo puedo hablar y escribir solo un poco de Espanol.
Dw i'n deall beth yr wyt ti'n dweud. Fe ddysgais i Ffrangeg ac Almaeneg yn yr ysgol, a dw i'n dal i geisio eu cadw nhw'n fyw yn y mhen i, ond, i ddweud y gwir, mae'r Gymraeg, iaith fy ngwlad enedigol, yn fwy pwysig i fi.
Dw i'n poeni, os fydda i'n cael stro^c neu niwed i'r ymenydd, fe fydda i'n treulio gweddil fy oes yn dweud pethau fel: Der singe ist yn mon nhrwsus, und mein grand-pere est gomiwnydd.

las apoplejías said...

Paid ti becso Rob. Unwaith clywes i hanes ficer gaeth ei fagu yn y Gymraeg ond gollodd e'r heniaith wedyn wrth iddo fe studio a gweithio drwy gyfrwng y Saesneg. Nes bo fe'n hen ac efe'n pregethu ryw ddydd Sul, yna gaeth e strôc yn ganol y bregeth, a dyna fe'n colli'i gwbl lot o Saesneg a dychwelyd i'r Gymrâg o'r diwrnod hynny mlaen!

Chris Cope said...

Roedd Duw yn ceisio i ddweud rhywbeth i'r ficer 'na, fyddwn i'n ddweud.

Sanddef said...

Hei Chris, dwi hefyd newydd dechrau yn y Brifysgol, ond ym Mangor, yn neud Iaith a Llenyddiaeth y Gymraeg. Dw'i eisoes yn siarad Sbaeneg yn rhugl, felly nes i ddewis fy "extra modules" yn Hanes. Croeso ichdi ddod heibio am banad neu beint yng Nghaernarfon!

Hei Rob, does dim angen cael stroc i neud pethau fel na. O'n i mewn priodas efo Almaenes tra'n byw yn Sbaen, ac roeddem yn cymysgu ieithoedd yn feunyddiol (e.e. Sabes wo sind las cabras now?)