Chwaraeon siomedigaethus

Cofiaf unwaith, ar ôl gêm arbennig o agos a gollodd y Minnesota Vikings, gofynnodd fy ffrind Paul Gronert o'i hunan: "Why do I put myself through this?"

Roeddwn i'n meddwl yr un peth nos Fercher, ar ôl collodd yr Unol Daleithiau'i gêm erbyn Samoa*, ac rydw i'n siŵr y roedd sawl Cymro'n gofyn hyn o'u hunain prynhawn Sadwrn. Gellir deall pam dewisodd Cymru'r Byd rhoi stori am ymgodymu ar ei dudalen blaen ar ddydd Sul, yn lle nag unrhyw gyfeiriad at y traed moch a ddigwyddodd rhwng Ffiji a Chymru. Gyda reslo, o leiaf gellir cymryd cysur yn y ffaith ei bod yn ffug. Petai'r Celtic Warrior** (a edrycha fel Batista, on'd yw fe?) yn colli ei ornest, o leiaf nid yw'r bai arno fe -- mae'n rhywbeth arfaethedig.

Ond bu'r golled ar ddydd Sadwrn yng ngo iawn. Ac mae'r ffaith nad yw Cymru yn ddigon dda yng ngo iawn hefyd. Rydw i'n meddwl bod y timau Chwe Gwlad wedi bod yn drahaus yn y Cwpan y Byd hwn -- nad ydynt wedi dangos parch i'r timau "llai" a'r canlyniad yw methiant ar gyfer y timau "mawr."

Bydd yn ddiddorol gweld sut trwsia'r WRU ei sefyllfa tros y misoedd nesaf. Fel pethau mae, ni fyddai'n syndod i mi gweld Cymru colli pob un o'i gemau Chwe Gwlad yn y gwanwyn.

*Roeddwn i'n fwy realistig am gêm yr UDA v De Affrica -- ni ddisgwyliais yr UDA sgorio cais erbyn De Affrica, dweud gwir. Felly roeddwn i'n hapus iawn gweld nhw sgorio dwywaith.

**Mae gan y Celtic Warrior 'na olwg galed, ond a allai fe guro Ken the Box?

Ble mae'r Gymraeg?

Rydw i'n sicr nad ydw i'n y person cyntaf i sylwi hyn, ond rydw i newydd gweld bod gellir defnyddio Gwyddeleg ar flog Blogger. OK, ie, rydw i'n hapus gweld bod gan yr iaith a ddysgaf y flwyddyn hon gydnabyddiaeth, ond beth am y Gymraeg?

O wel, defnyddiaf Gwyddeleg yn fy nghofnodion o hyn ymlaen.

Ble aeth mis Medi?

Mae'n rhyfedd sut gall rygbi afradu bywyd. Mis yn ôl, roeddwn i'n dweud wrth fy hunan y byddai'r amser hwn cyn dechrau tymor prifysgol cael ei ddefnyddio yn ddoeth. Bwriadwn i dreulio fy amser yn darllen a pharatoi ar gyfer y flwyddyn sy'n dod.

Ond yn ei le, rydw i'n gwylio pob gêm rygbi a ddarlledir. O leiaf bu gêm rhwng Portiwgal a Rwmania yn dda (er, hoffwn wedi gweld Portiwgal ei ennill -- teilyngasant ennill gyda'u gwaith caled). Yfory, chwaraea'r Unol Daleithiau erbyn Samoa, ac yn barod rydw i'n nerfus amdani. Dyma gyfle gorau i'r UDA ennill gêm yn y gystadleuaeth hon -- erbyn De Affrica bydd eu gêm olaf, ac mae'n annhebygol y sgoriant nhw gais erbyn y tîm cryf hwnnw.

Peth rydw i wedi sylwi tros amser yw faint o bobl a ddaw i'r gemau yn Ffrainc, hyd yn oed ar gyfer gemau rhwng timau sy'n sildynnod yn llwyr. Ac achosa hyn Cymru edrych yn dwp oherwydd nid yw llawer o bobl wedi mynd i'r gemau a gynhelir yn Stadiwm Mileniwm. Bu mwy o bobl yn gwylio gêm Canada/Japan heddiw na daeth i weld gêm Cymru/Japan. Daeth hanner o hynny i'r gêm Ffiji/Canada. Mae'n annifyr.

Second verse same as the first*

Efallai ydych chi wedi gweld y llun a rois ar fy mlog Saesneg yng nghofnod am Oktoberfest. Mae'n forwyn gwrw hawdd-ar-y-llygaid sydd ganddi chwech stein o gwrw yn ei llaw. Pan fyddaf yn farw, bydd hon yno i fy nghroeso i nefoedd.

Ac am hon a'i thebyg meddyliaf pan ddweda rywun wrthyf ba mor wych yw Gogledd Cymru. Ar ôl darlledwyd y rhaglen ym mis Mai, cefais sawl berson ddweud wrthyf fod y Gogledd Gogoneddus yn llawer gwell na Chaerdydd, llawer gwell nag unrhyw le yn y de, y gorllewin, y dwyrain, y byd i gyd. A dyna oeddwn i, yn meddwl: "A yw fe'n wir?" Oherwydd, petaech yn dweud wrthyf fod rhywle'n arbennig o wych, dechreuaf feddwl am lawer o bethau arbennig o wych y disgwyliaf i'w weld yno.

Felly, mae'n well dim ceisio "gwerthu" lle i fi, oherwydd mae gennyf ddychymyg gorfywiog. Heblaw hyn, mae gennym ni'r ferch hon yn y de. Petai yna fwy o'i thebyg, gyda pheintiau o gwrw yn eu dwylo, ni fyddwn i fyth yn gadael Caerdydd.

Fel pethau mae, rhaid i fi fod yn hapus gyda'r lle am sbel doed a ddelo, oherwydd cychwynna ddosbarthiadau prifysgol unwaith eto yr wythnos hon. Chaf i ddim gyfle i adael y brifddinas am sawl wythnos. Yn barod rydw i'n codi yn gynnar eto. Bu'r briodferch ifanc ar ei gwyliau tra bu ei chwiorydd yma'r pythefnos diwethaf, felly cawsom ni'r moeth o gysgu yn hwyr bob bore. Ond dechreuodd hi heddiw ar swydd newydd yng Nghasnewydd ac roedd hi'n cyffroi erbyn 7 o'r gloch y bore hwn. Mentrais allan o'm gwely am 7:30 ac edrychodd fy rhosyn tlws arnaf yn ddu am gymryd mantais o'r ffaith nad oes gennyf swydd.

Rydw i'n nerfus am y flwyddyn sy'n dod, am sawl reswm, ond rydw i'n edrych ymlaen ati hefyd. Efallai ffydd ddall yw hon. Ni theimlaf yn barod am bethau, a phryderaf am safon fy Nghymraeg o hyd. Er gwaethaf y cwrs a wneuthum ym mis Gorffennaf, chefais i ddim lawer o gyfleodd siarad Cymraeg tros yr haf. Mae'r bai arnaf i am hynny -- gallaswn i wneud mwy i gysylltu â ffrindiau. Ond mae yna gylch creulon o deimlo fel nad yw safon fy Nghymraeg yn ddigon dda oherwydd chaf i ddim ddigon o gyfleoedd i'w defnyddio, felly nid af i allan gyda ffrindiau oherwydd ni fyddaf eisiau swnio'n dwp; nid wella fy Nghymraeg oherwydd ni ddefnyddiaf i hi, ac yn y blaen ac yn y blaen.

Ond fel dwedais, mae gennyf obaith y gallaf ailddarganfod fy hyder yn nhermau siarad â phobl a mynd allan. Gobeithiaf hefyd y gallaf wella fy nghanlyniadau -- pasiais y flwyddyn gyntaf, ond gŵn y gallaf wneud yn well. Er gwaetha fy mod yn amharod yn academaidd, rydw i'n barod am yr antur.

Mae'r tywydd yn berffaith ar ei chyfer. Mae'n teimlo fel yr hydref (wrth gwrs, mae yn yr hydref, ond cofiwch taw'r llynedd bu'n dwym ar ddechrau'r flwyddyn). Mae'n atgoffa fi o gymaint o hydrefau Minnesota, pan deimlwn i gymaint o ddisgwyliad am y flwyddyn y roedd yn dyfod -- disgwyliad i ddechrau eilwaith, disgwyliad i ddod o hyd cariad newydd. Teimlai bopeth yn newydd. Wrth gwrs mae gennyf gariad y dyddiau hyn (ac atgoffa pobl fi amdani bob tro dwedaf rywbeth ewn am ferch arall**), ond mae'r teimlad yno o hyd.

Pan roeddwn i'n fachgen, byddai fy mrawd a finnau yn mynd i ben y bryn ar France Avenue South (ble mae'n cysylltu â Overlook Drive) gyda'n sgrialfyrddau, ac saethem ni i lawr fe. Teimlaf rŵan fel teimlwn i ar y pen: nerfus, awyddus, ofnus, cynhyrfus.

*Diawl. Defnyddiais gyfeiriad i Herman's Hermits yn y pennawd. Pa mor astrus yw hwnnw?

**Mae'n ddoniol y rhif pobl a goelia fi pan ddwedaf rywbeth egr fel: "Hoffwn gael hi yn sied ar gyfer personal use."
"Ond, mae gennyt ti wraig!" meddant nhw.
Yhm, ie. Gŵn i. Dim ond cymryd y piss oeddwn i.

Hello. Am Laura. You make nice husband?

Mae'n anodd weithiau deall hiwmor y briodferch ifanc. Heddiw gafodd hi syniad ei bod hi eisiau cael ei chwiorydd dal yng Nghymru, a taw ffordd gorau i wneud hyn byddai Ya-Ya briodi dyn lleol.

Ar hyn, dyfeisiodd hi syniad rhyfedd o hysbysebu ei chwaer fel mail-order bride (priodferch-archebwyd-trwy'r-post?) ar fy mlog (gwneuthum hyn ar fy mlog Saesneg).

"It'll be funny," meddai hi. "I want to see what people will say."

"Uhm, the internets are full of nutjobs," meddwn i. "They'll probably take it seriously."

Ond mynnodd Rachel tynnu lluniau o'i chwaer er mwyn y blog beth bynnag. Dweud gwir, maent yn ddoniol -- yn enwedig yr un a rhois yn y cofnod hwn. Mae'r olwg archub-trwy'r-post yn berffaith yma. Mae'n scary, bod yn onest. Gellir dychmygu'r llun hwn ar wefan gydag enw an-dychmygus fel www.russianbride.com (o, diawl, gwelaf fod yna wefan go iawn gyda'r enw hwnnw -- ni chysylltaf iddo). Byddai hi gael disgrifiad dwl fel: "Am I Laura. Am I liking to dance and sing and be good wife to nice man in Wales. Always am thinking that best thing in life is transcend rainbow."

Arian

Mae'r chwiorydd-yng-nghyfraith yn yma o hyd. Felly treuliaf fwyafrif o'm hamser lan y crisiau, darllen a chlustfeinio ar sgyrsiau'r briodferch ifanc a'i chwiorydd. Roeddwn newydd gwrando arnyn nhw siarad am briodas Rachel a fi, a sut mor anodd y bu oherwydd ei rhieni.

Roedd rhieni Rachel yn hollol erbyn ein priodas oherwydd nad oeddwn i'n (ac nid ydw i'n) Mormon. Ceisient nhw rwystro ein priodas trwy wrthod talu am bethau, ac yn dweud wrth Rachel y roedd hi'n siom i'w theulu, ac yn mynnu y byddent dorri hi o'u hewyllys, ac yn y blaen ac yn y blaen. Bihafient nhw fel rhieni mewn Regency romance neu rywbeth.

Priododd Rachel a fi beth bynnag. Priodasem ni yng ngardd gefn rhieni Rachel yn St. George, Utah, oherwydd chawsom ni ddim arian ar gyfer cynnal y briodas rhywle arall, ac oherwydd gwyddem na fuasai ei rhieni deithio i Minnesota. Cafodd Rachel a fi briodas ddi-flas, dawel, a deimlodd mwy fel shotgun wedding chwithig (cofiwch does gennym blant o hyd) nag diwrnod hapus.

Mae gennyf flas chwerw o'r profiad hwnnw o hyd ond ar ôl mwy nag wyth mlynedd priodas, dydw ddim yn anodd gweld pwy oedd yn gyfeiliornus yn y sefyllfa.

Ers ein priodas, dweda Rachel a finnau wrth ein hunan y cawn ni briodas arall rhyw ddiwrnod. Bydd yn pirate wedding, dwedwn ni. Gwisga bawb fel môr-ladron, gyda Rachel yn bod yn Pirate Queen a fi'n cael fy llusgo i'r allor gan fy ngweision-priodas. Bydd yna grog a cherddoriaeth, a gaiff bawb amser hwyl.

Ac roedd Rachel yn siarad am hyn heno a meddyliais wrth fy hunan: "O ble daw'r arian?"

Mae'n anodd dod o hyd arian ar hyd o bryd. Fel hyn mae pethau wedi bod trwy ein priodas ond maent yn wael ers symudasom ni i Gymru. Mae gennym gymaint o ddyled taw weithiau teimlaf fel bu'n gamsyniad i wneud hyn. Ie, mae'n hyfryd i fyw yng Nghymru ac eisiau lladd fy hunan bob dydd ac yn y blaen, ond beth wnaf ar ôl ennill gradd? Gofynnaf weithiau ai fydd yr antur hon yn talu yn ôl.

Teimlaf fel nid ydw'n ŵr da oherwydd gwthiais Rachel allan i yma gyda fi. Efallai dylwn wedi aros ym Minnesota, gweithio yn swydd fy mod yn casáu, ennill digon o arian am dŷ ac yn y blaen -- bod yn ŵr traddodiadol. Teimlaf y twyllais y briodferch ifanc rhywsut: "You expected a proper husband, but you got... well... this guy." Mae gennym ni obeithion, a theimlaf fy mod yn eu rhwystro trwy geisio dilyn breuddwydion fy mhen fy hun.

Amserau hwyl ar y trên

Nid oes gennyf lawer o amser i flogio ar hyn o bryd, oherwydd rydw i'n tour guide o hyd i'm chwiorydd-yng-nghyfraith. Ond rydw i eisiau cyfeirio eich sylw at stori am fi cael fy ymosod gan aelod staff First Great Western a ysgrifennais ar fy mlog Saesneg.

Cwynaf yn aml am Arriva Trains Wales, ond ches i erioed fy ngwthio allan o drên gan unrhyw o'u staff.

Siblingiaid

Rydw i wedi cyrraedd yng nghylch llai uffern -- mae chwiorydd y briodferch ifanc yn ymweld â ni ar hyn o bryd. Nid ydw i eisiau swnio'n greulon gan ddweud hynny, maen nhw'n ferched hyfryd. Ond pan ddaw'r briodferch ifanc a'i chwiorydd gyda'i gilydd... O, diawl.

Siaradan nhw'n uchel -- ar ben eu lleisiau -- am oriau. Neithiwr, roedden nhw'n siarad hyd 3 yn y bore. Dyna oeddwn i, yn ceisio cysgu ond nad allwn oherwydd o dro i dro crynai'r tŷ gyda ffrwydrad o'u chwerthin.

Mae'r chwiorydd-yng-nghyfraith yn yma am bythefnos. Anfonwch help (a chwrw), os gwelwch yn dda.

Wedi dweud hyn, mae'n neis i gael nhw yma. Roedd y briodferch ifanc yn teimlo hiraeth cryf am ei theulu tros y misoedd diwethaf. Ni allaf ei hachosi chwerthin mor uchel, mor bur, mor lawn o lawenydd â phan mae hi'n gyda'i chwiorydd. Ac o leiaf dim ond dwy ohonynt wedi dod i'n ymweld y tro hwn -- mae gan y briodferch ifanc pedair chwaer.

Mae'n anodd i fi berthnasu i sut mae pethau rhwng fy ngwraig a'i chwiorydd. Mae gennyf frawd, ac mae gennyf bob parch trosto, a mwynhaf ei gwmni ond oherwydd caem ni berthynas ble roedd swydd fi edrych ar ei ôl pan roeddem ni'n ifancach, nid ydym ni'n agos fel Rachel a'i chwiorydd.

Peth am heneiddio yw bod yna mwy a mwy o bethau i'w edifarhau, a pherthynas fi a'm brawd yw un o'r pethau hynny y meddyliaf amdanynt am weddill fy oes. Rydw i'n edmygu'r bobl hynny sydd ganddynt berthynas dda gyda'u siblingiaid. Roeddwn i'n fwy fel rhiant i'm brawd -- oherwydd roedd fy rhieni yn gweithio llawn amser -- ac fel hyn pethau mae o hyd, mwy neu lai. Pan siaradaf â fe ar y ffôn neu drwy e-bost, dalaf fy hunan yn dweud wrtho fe beth i'w wneud.

Ond ni feddyliwn fod yna lawer y gallaf wneud am y peth. Mae fy mrawd yn byw 5,000 milltir i ffordd -- ni newidia bethau gyda chymaint o bellter rhyngddynt. Felly rydw i'n eiddigus o'r briodferch ifanc. Ond hefyd rydw i'n hapus iddi.

Blogwyr. Pwy sy'n angen nhw?

Er gwaethaf ni ddangosa Blogiadur fy nghofnodion ym mhellach (ŵn i ddim pam -- rydw i wedi ysgrifennu iddo deirgwaith am y peth ond nid ydw wedi clywed yn ôl ganddo), gellir dweud yn weddol siŵr taw mwy a mwy mae'r blog yn rhan o fywyd yng Nghymru, fel mae yn Lloegr, yr Unol Daleithiau ac yn y blaen.

Ie, symudir yn araf yng Nghymru -- adroddwyd i fi y dechreuodd Rhys sgwrs am flogio yn Eisteddfod gyda PowerPoint a ofynnod: "Beth yw blog?" -- ond mae'n digwydd. Trwy flogiau a chymwysiadau fel Facebook a YouTube mae Cymry'n defnyddio'r we er mwyn cyfathrebu gyda'n gilydd.

Er bydd yna amrywiad yn nifer a defnydd blogiau tros amser, credaf ei fod yn ddiogel i ddweud y bydd blogiau yn lleoliad sgyrsiau gwleidyddol, newyddiadurllyd, ac yn y blaen am gyfnod.

Roeddwn yn meddwl am hyn ddoe a tharwyd fi unwaith eto bod Y Byd yn gwneud llanast o'i ymdrechion creu papur newydd cenedlaethol. Mae'n addo fersiwn gwe o'i bapur a ddisgwylia ichi dalu £90 trosto. Gellir tybio, felly, na fydd straeon y papur ar gael i bawb, fel maent ar wefan BBC, Guardian, The Times, a bron pob un papur newydd a ellir ystyried i fod yn genedlaethol. Mae yna sawl bapur newydd, fel New York Times neu Star Tribune, a ddisgwylia i chi cofrestru ond gellir gwneud hyn am ddim.

Os ni fydd y straeon ar gael i bawb, ni fydd yna bwynt i roi dolen i'r Byd ar flog. Trwy hyn anwybydda'r Byd darllenwyr y byddai'n ffyddlon iawn, ac mae'n annog (yn anuniongyrchol) pobl i barhau gyda'u defnydd o bapurau newydd Saesneg. Ni fydd Y Byd yn rhan y sgwrs.

Yr eironi yma yw bod gan Y Byd blog o'i hunan.

768 gair

Pan roeddwn i'n ysgrifennu fy nofel The Way Forward (nofel di-gyhoeddedig a ysgrifennais yn ôl yn 2005), rhown i gyfrifiad geiriau ar fy mlog weithiau er mwyn dilyn fy nghynnydd.

Heddiw dechreuais y gwaith go iawn, o'r diwedd, o ysgrifennu fy ail lyfr, felly yma mae'r esgyniad yn dechrau. Mae'r broses o ysgrifennu yn hir ac yn ddiflas ac yn anodd, a bydd y broses hon yn arbennig o anodd oherwydd byddaf yn mynd i brifysgol wrth geisio ysgrifennu.

Ysgrifennais y drafft cyntaf o'm nofel i mewn chwe mis, ac wedyn treuliais bedwar mis arall yn ei ailysgrifennu. Ond mae gennyf amlinelliad llawn y tro 'ma, felly mae gennyf obaith y symuda pethau'n fwy cyflym.

Yn gysylltiedig i bethau ysgrifenedig, byddaf yn dechrau ysgrifennu erthygl fach yng nghylchgrawn Barn ym mis Hydref. Methais ddweud unrhyw beth am yr hyn a ysgrifennais trosto yn ôl ym mis Gorffennaf, felly dyma fi'n bod yn siŵr i hunan-hysbysebu.

Mae pethau'n mynd yn OK ar hyn o bryd, er mae'n anodd i fi i'w weld weithiau. Dim ond gobeithio nawr y gallaf wneud y gorau ohonynt.