Tuesday, 30 October 2007

Colli'r plot

Mae'n hawdd dweud bod y stori hon wedi tynnu lawer o sylw heddiw. Rhaid y sinig gofyn ai gafodd gormod o sylw -- efallai cafodd yr awgrym o sianel ddwyieithog ei frolio er mwyn hysbysebu ""Week In Week Out."

Gan hynny, ni threuliaf lawer o amser ar y pwnc ac eithrio dweud bod y syniad yn hollol ddifeddwl.

Nid yw'n ddrud gweithredu sianel ddigidol. Dyma'r rheswm mae yna gymaint o awydd gan gwmnïau teledu gwneud y switchover. Mae'n rhatach iddyn nhw ddefnyddio digidol. Y prawf o hyn yw'r ffaith bod gennym sianelau fel sianel Thomas Cook. Gorfodir y BBC colli miloedd o swyddi ond mae'n dechrau 30 sianelau newydd -- mae'n gwneud hyn oherwydd mae sianelau digidol yn fucking dirt cheap, bitches.

Y gost i S4C yw'r gost o gynhyrchu rhaglen teledu. Yn ôl y Western Mail, mae'n costio tua £300,000 ar gyfer pob awr o raglennu. Mae hyn yn rhatach nag y gost a daliwyd gan y sianelau mawr, ond wrth gwrs, nad yw'r sianelau mawr yn cynhyrchu'r cwbl o'u rhaglennu. Prynan nhw sawl awr o deledu gan yr Unol Daleithiau neu Awstralia, ayyb.

Yn anffodus, nid oes rhaglennu Cymraeg ar gael o unrhyw le arall nag yma yng Nghymru fendigaid. Yr ymateb felly, yn ôl Rhodri Glyn Thomas, yw cynhyrchu rhaglennu yn y Saesneg gyda chanolbwynt Cymreig oherwydd, mae fe'n meddwl, byddai'r rhaglennu hwn yn tynnu mwy o wylwyr.

Wel, efallai. Ond mae yna sawl problem i'r meddwl hwn.

Yn gyntaf, mae yna eisoes sianel a ddarlleda rhaglennu Cymreig yn y Saesneg: BBC 2W. Nid oes angen i S4C ail-wneud yr hyn sy'n cael ei wneud rhywle arall. Peth nid yw'n cael ei wneud rhywle arall yw darlledu rhaglennu yn y Gymraeg.

Petai S4C gynhyrchu (neu gomisiynu) rhaglennu yn y Saesneg byddai'r rhaglenni hyn yn costio'r un swm a dalir ar gyfer rhaglenni yn y Gymraeg. O ble byddai'r arian i wneud hyn yn dod?

A fyddai rhaglen Gymreig yn y Saesneg yn tynnu cymaint mwy o wylwyr nag ei gydradd yn y Saesneg? Fel dwedais, nid oes dim byd arall i gystadlu erbyn rhaglennu yn y Gymraeg (a), ond a fyddai rhaglennu Cymreig yn y Saesneg yn mor dda y gallai gystadlu erbyn y cannoedd rhaglenni Saesneg eraill?

Ymddengys nad oedd rhywun yn meddwl pan awgrymodd S4C dwyieithog.

(a) Dyma'n un o'r problemau S4C, yn fy marn i. Ond mae hwnnw'n fater gwahanol.

Sunday, 21 October 2007

Yn chwarae er mwyn balchder

In full swing yw'r tymor academaidd erbyn hyn. Gellir gweld y ffaith hon oddi wrth ddiffyg cofnodion blog. Nid oes gennyf lawer o amser i eistedd i lawr a cheisio meddwl am rywbeth i ysgrifennu amdano.

Neu, os oes gennyf amser, rydw i'n ei dreulio ar Facebook. Nid ydw i wedi cael llawer o gyfleoedd i fynd i'r dafarn, ond rhywsut mae pethau'n well nag buant y llynedd. Siarada rai pobl â fi, teimlaf y deallaf i nhw, mae gan y briodferch ifanc a finnau mwy o arian, ac mae'r tywydd yn well hyd yn oed.

Teimla fel yr hydref yn yr hen ddinas*. Wrth gwrs, mae yn yr hydref, ond na chofiaf y tywydd yn bod fel hyn y llynedd. Yn y prynhawniau daw machludiadau haul euraid a gofia fi o'r hynny a welwn i eu gweld yn yr hydref ym Minnesota. Rhônt i fi agwedd o obaith ac egni a theimlad fel: "Ie, dwi'n gallu gwneud hyn am ddiwrnod arall."

Weithiau, dyna i gyd eich bod yn angen. Wel, os ydych chi'n fucking basketcase fel fi, dyna i gyd eich bod yn angen. Er byddwn i'n dweud bod -- ar y cyfan -- pethau'n mynd yn iawn, teimlaf y rydw i'n ar dir ansad. Nid oes amser i ymlacio, i ysgrifennu, i ddarllen, i feddwl. Mae yna eironi i'r ffaith taw ym mhrifysgol ydw i, ond rydw i'n mor brysur gyda hi, nad oes gennyf amser i feddwl a chynhemlu'r hyn fy mod yn ei ddysgu. Rydw i'n dal fy mhen uwchben y dŵr a dim lawer mwy.

Mae yna ystrydeb chwaraeon a ddefnyddir ym Mhrydain pan mae gan dîm sialens fawr o'i flaen: dweda'r cyhoeddwr bod y tîm "have it all to do." A gellir dweud hynny amdanaf i yn y cwrs Cymraeg hwn.

Deuthum i'r profiad hwn gyda diffyg enfawr o wybodaeth sylfaenol am Gymru a'r Gymraeg. I barhau gyda'r cydweddiad chwaraeon, gellir dychmygu fy mhrofiad prifysgol fel rhyw fath o ras drac. Yn y senario hwn, rydw i'n rhedwr o Iwerddon, a rhywsut rydw i wedi ffeindio fy hunan yn rhedeg erbyn maes o Americanwyr a Jamaicaid.

"OK" rydw i'n dweud wrth fi fy hun, "mae'n rhaid inni fod yn onest nawr: Does dim ffycin siawns y gwnei di ennill y peth 'ma. Y peth gorau i'w wneud nawr yw ceisio nid gorffen yn olaf. Os gelli di osgoi cywilydd llwyr, bydd hynny'n llwyddiant."

*Dysgais yn ddiweddar y sefydlwyd Caerdydd yn 55 O.C. -- cyn unrhyw dref arall yng Nghymru. Felly, fy enw newydd iddi yw "Yr Hen Ddinas"

Monday, 8 October 2007

Time well spent

Y ffaith fy mod i ddim wedi blogio ers wythnos yw arwydd da bod y flwyddyn academaidd yn full swing. Nid ydw i wedi sortio mas fy amserlen eto. Hynny yw, nid ydw i wedi trefnu fy myd er mwyn cael amser blogio eto.

Hefyd, pan gaf i oriau hamdden (eisoes rydw i wedi defnyddio gair gor-Saesneg gyda "sortio," felly defnyddia "oriau hamdden" yn lle nag "amser sbâr") y dyddiau hyn, gwyliaf y rygbi neu wastraffu amser ar Facebook. Rydw i'n enwedig o hoff o'r wefan gymdeithasol ar hyn o bryd oherwydd rydw i wedi ailgysylltu gydag un o'm cyn-gariadon trwyddi.

Paid â phoeni -- nid ydw i'n golygu "ailgysylltu" fel hynny. Fel roeddwn i'n dweud wrth Fflur ar ddydd Mawrth, mwyafrif o'm ffrindiau yw cyn-gariadon. Mae'n sgil effaith o ddyddio llawer pan roeddwn i'n ifanc(ach). Fel pethau mae, mae gennyf bedwar ffrindiau ar Facebook a yw'n gariadon gynt. Wel, pump os cynhwysir y drunken fumble 'na y cefais gyda Llyr. Cripes, what an embarrassing incident that was -- let us never speak of it again.

Beth bynnag, Jen yw enw o'r gyn-gariad hon, a heddiw roeddwn i'n edrych ar rhai o'i lluniau ac yn meddwl wrth fy hunan: "Diawl, boi. Mae gennyt ti chwaeth dda." Gwir, edrychwch ar y llun hwn -- bu honno yn fy nghariad. How the hell did I pull that off?

A rŵan rydw i'n teimlo fel brolio, felly dyma lun o un o'm cyn-gariadon eraill.

Wrth gwrs, aeth y ddwy o'r perthnasau yn wael yn weddol gyflym. Er cawn i'r medr hudol i dynnu merched fel hyn, roeddwn i'n ormod o fasdad i ddal arnynt.

Tuesday, 2 October 2007

Conas atá tú?

Rydw i wedi dychwelyd i'r byd prifysgol erbyn hyn. Felly mae'n gwneud synnwyr i fi ddefnyddio Gwyddeleg er mwyn nodi'r dyddiad, oherwydd rydw i'n ei dysgu rŵan.

Dweud gwir, y dosbarth hwn yw'r un fy mod i'n edrych ymlaen ato y mwyaf. Mae'n neis dim cael y pwys o orfod deall Cymraeg ar safon uchel. Er, petawn i eisiau dim byd mwy nag hynny, dylwn i wedi dewis dosbarth arall -- nid yw Gwyddeleg yn iaith symlaf yn y byd.

Ond edrychaf ymlaen at y dosbarth os nid yn unig am y rheswm fy mod i'n nabod rhywun yn y dosbarth yn barod. Mae'n gysur oherwydd rydw i wedi darganfod tros y flwyddyn ddiwethaf ei fod yn anodd i fi ddatblygu ffrindiau.

Arnaf i yw'r bai am hynny, cymaint ag yw fe ar unrhyw un. Canolbwyntiaf gymaint ar nid bod yn niwsans y ciliaf rhag sefyllfa yn rhy gyflym. Felly byddai'n anodd i rywun siarad â fi petaent nhw eisiau.

Yn y ffilm "Tao of Steve*" esbonia'r prif gymeriad, Dex, ei athroniaeth ar sut i ennill merched:
1) Dilëwch eich awyddau.
2) Gwnewch rywbeth campus yn ei phresenoldeb; a thrwy hynny, y byddech chi'n profi eich haeddiant rhywiol.
3) Enciliwch. "For as Heidegger says: 'We pursue that which retreats from us.'"

Neu, fel medda gymeriad arall: "Be desireless; be excellent; be gone."

Er mae'r cyrchnod yn wahanol, gellir defnyddio'r yr un cyngor i ennill ffrindiau. Ond rydw i'n methu dilyn yr oll athroniaeth. Fel pethau mae, rydw i'n rhy dda ar fod yn "gone" -- ni rhof bobl gyfle darganfod ai ydw i'n "excellent" neu ddim. Mae gennyf ofn y diflasa bobl o'm cwmni. Felly byddaf yn berson cyntaf allan o'r ystafell dosbarth. Saethaf lawr y neuadd, gyda fy iPod yn chwarae yn uchel -- yn drymio allan fy nheimladau pryder cymdeithasol.

Rydw i'n gweithio ar gywiro fy ymddygiad ond mae'n anodd. Yn y cyfamser, bydd Gwyddeleg fy hoff ddosbarth.

*Os nad ydych chi wedi gweld y ffilm hon, mae rhaid i chi. Un o'm hoff ffilmiau yw hi.