Thursday, 29 May 2008

1,742 gair

Rydw i wedi crybwyll at hyn o'r blaen: pan oeddwn i'n ysgrifennu'r Nofel Annarlledir (fy nghyfenw newydd i The Way Forward, gynt Drinking Stories, sef nofel yr ysgrifennais yn 2005 na fydd neb fyth yn ei darllen) byddwn i'n trywyddu fy nghynnydd ar fy mlog trwy nodi faint o eiriau y bues i wedi ysgrifennu. Nawr, ar ôl hoe fach (saith mis), rydw i wedi dychwelyd ati'n ddifrif i ysgrifennu Cwrw Am Ddim: A rhesymau eraill i ddysgu'r iaith, sef hanes o'm profiadau dysgu Cymraeg, symud i Gymru, ac yn y blaen.

Felly yn yr wythnos hon rydw i wedi llwyddo crafu allan 1,742 gair. Cynnwys "yr wythnos hon" dim ond dydd Mercher i heno (dydd Iau), felly dyna, yn rhannol, reswm am brinder geiriau. Rheswm arall yw'r peth cyntaf i'w wneud yr wythnos hon bu dileu popeth a ysgrifennais yn ôl ym mis Medi ac aildrefnu'r braslun. Ailddechrau, yn blwmp ac yn blaen.

Gobeithio cyflymaf gryn lawer ar ôl yr wythnos nesaf, pryd daw'r olaf o'm harholiadau. Rydw i'n edrych ymlaen at ymgodymu â'r prosiect hwn ac rydw i'n hapus cael blwyddyn arall dan fy melt, fel petai, a ddylai helpu fi cynhyrchu llyfr gwell. Ond o hyd pryderaf am safon fy iaith. Yn enwedig nid ydw i'n siŵr pa fath o safon i'w defnyddio. Er enghraifft, dylwn i fod yn ysgrifennu fel ydw ar fy blog, neu dylai'r iaith fod yn ychydig bach mwy "cyffredin?" Er enghraifft, dylwn i roi'r gorau i "gwelsom," a "gwelsant" ac yn y blaen er mwyn ffurfdroad a welir yng nghyrsiau Wlpan megis "gwelon ni" a "gwelon nhw?"

Rydw i eisiau ysgrifennu'n safonol heb fod yn rhy safonol, ond nid ydw i (dwi ddim?) yn siŵr sut yn union i wneud hynny.

A tra rydw i'n sôn am gwestiynau Cymraeg, roeddwn i'n meddwl y bore 'ma: Sut fyddwn i'n ysgrifennu melltith yn y Gymraeg? Er enghraifft: "May you be shot with greasy bullets." Sut ysgrifennir hwn yn y Gymraeg? Nid ydw i'n siŵr sut cyfieithu "may you." Ai achos ble gallwn ddefnyddio'r ffurf ddibynnol? Caffoch eich saethu gyda bwledi seimllyd?

A hefyd, sut dweud "in which?" Er enghraifft: "The issue in which the question resides."

Teimla weithiau na fyddaf fyth yn hapus gyda'm Cymraeg.

Mae'r Geiriadur Idiomau yn siomi

Rydw i'n gweithio ar brosiect hir ar hyn o bryd ac yn teimlo'n rhwystredig wrth geisio mynegi fi fy hun heb yr idiomau arferol.

Sut fyddwn i'n dweud yn y Gymraeg:

"The trappings of power."
"The workings of government."

Monday, 26 May 2008

Dydd Llun diog

Diawl, dwi'n colli'r plot gyda'r stwff blogio 'ma, on'd dwi? Mae'r bai ar adolygu wrth gwrs. Wel, adolygu a diogi. A chwrw. Llawer o gwrw.

Efallai eich bod chi wedi clywed am yr ymgyrch gwybodaeth yfed newydd honno sy'n atgoffa pobl am unedau alcohol. Dwedir taw tair neu bedair uned bob dydd dylai fod yn derfyn yfed dyn, dwy neu dair ar gyfer menyw.

Doeddwn i ddim yn agos at hynny. Roedd cyfartalog finnau'n agosach i 9 uned (a) -- rhagor os oedd pêl-droed neu rygbi ar y teledu. Gŵn y mae yna nifer ohonoch chi a allai yfed fi o dan y bwrdd, fel petai, ond credaf y mae'n ormod am rywun i'w yfed wythnos ar ôl wythnos, diwrnod ar ôl diwrnod. Felly rydw i'n ati i geisio lleihau fy nghymeriant alcohol yr wythnos hon.

Er, ŵn i ddim pa mor hir parha'r cynllun hwn oherwydd mae pêl-droed ar deledu nos Fercher -- Lloegr yn erbyn yr Unol Daleithiau. Mae gennyf obeithion y gallai'r UDA llwyddo rhyw fath o stunning upset a anfona gefnogwyr Lloegr i mewn iselder dwys.

Ac wrth gwrs, nid oes dim byd arall i'w wneud ar ddydd gwyntog glawog megis hwn ond yfed. Mae'n hollol annheg y byddai heddiw'n gŵyl banc. Teimla'r tywydd fel y math o beth a geir yn y gaeaf -- rydw i'n ymladd fi fy hun peidio â thanio'r gwres ymlaen.

Teimlaf fy mod i'n cael fy nhwyllo rhywsut wrth gael tywydd gaeafol ym mis Mai. O leiaf nid yw fy haf wedi dechrau'n swyddogol eto. Mae gennyf ddau arholiad i'w taclo cyn gallaf ledorwedd yn ôl a dweud bod fy ail flwyddyn wedi dod i ben; daw'r arholiad diwethaf ar 6 Mehefin.

Ond eisoes rydw i'n ceisio datblygu rhyw fath o batrwm ar gyfer y misoedd nesaf. Rydw i am dreulio'r haf yn ysgrifennu. Sylweddolais heddiw y bydd yn beth anoddaf nag oeddwn i'n disgwyl i mi orffen ysgrifennu llyfr yn ystod yr haf, oherwydd collaf fy Nghymraeg mor gyflym. Nid ydw i'n cwyno neu gicio ceffyl marw (b), ond er gwaethaf byw yma tua dwy flwyddyn nid oes gennyf lu o gyfeillion sy'n siarad y Gymraeg. Cyn fuan â gorffenna'r flwyddyn academaidd, ni fydd yna gynifer o gyfleodd i mi ddefnyddio'r iaith. Caiff hynny effaith ar fy medr ysgrifennu yng nghyfrwng y Gymraeg.

Ond dyna ni. Ni allai bopeth bod yn berffaith. Rhaid pob artist dioddef rhywsut tros ei waith, gwnaf i ddioddef wrth frwydro deall fi fy hun.

(a) Mae gan botel Brains SA 2.3 uned ac yn aml iawn yfaf bedair ohonyn nhw mewn noswaith.

(b) Ymddengys taw idiom Brydeinig yw "cicio ceffyl marw," ond ei defnyddiais unwaith wrth sgwrsio â Llŷr ac awgrymodd fe na fu wedi ei chlywed o'r blaen. Felly dyma'i geirdarddiad.

Sunday, 11 May 2008

Ben

Apropos o ddim byd (a), roeddwn i'n meddwl heddiw am adeg yn fy mywyd pan oeddwn i'n gweithio fel mentor i blant. Ie, fi. Mentor. Roedden nhw'n orffwyll, yn ddiau.

Ta beth, Ben oedd enw'r bachgen a welwn i dair gwaith pob wythnos er mwyn gwneud cwpl o weithgareddau a sgwrsio. Deuai'r plant yn y cynllun hwn o "gartrefi wedi eu chwalu," neu "gartrefi toredig," yn dibynnu ar ba un geiriadur ydych chi'n ei ddefnyddio. Ta beth, roedd Ben yn fachgen da, a oedd yn lot o hwyl.

Unwaith des i'r ysgol yn fy pickup truck y bues i wedi ei brynu am $400 (tua £260 yn y cyfnod hwnnw -- 1994). Yn amlwg, nid oedd y 1969 Ford F250 hwnnw yn y trỳc gorau erioed (b), a cafodd Ben lawer o bleser yn gwneud hwyl am fy mhen trosto. Mynnodd y bu angen paint job ar yr hen beth, ac aeth y ddau ohonom ati i beintio pob math o ddarluniau ar y trỳc gyda phaentiau y roedd yn yr ysgol. Ar y foned peintiodd Ben ddarlun gwych o bandito Mexicanaidd â mustachio enfawr arno. Peth gorau a welais i erioed.

Ta beth, câi Ben broblemau wrth geisio cymdeithasu, yn rhannol oherwydd brwydrai ddarllen. Felly yn aml byddai'r ddau ohonom ni'n gweithio ar wella ei sgiliau llythrennedd. Ar y cyfan gallai fe ddarllen, ond roedd ganddo duedd i neidio o flaen ei hunan wrth wneud. Hynny yw, dychmygai'r geiriau yn lle nag eu darllen -- dwedai stori o'i hunan yn lle nag yr un ar y tudalen.

Am un enghraifft yn benodol roeddwn i'n meddwl heddiw, pryd dwedais i wrtho fe: "Whoa, slow down, Stud Duck. You have to read the words that are actually written on the page."

"Yeah," meddai fe. "But those aren't as good as what's in my head."
---

(a) Gwn na ddylwn ysgrifennu cyfieithiadau llythrennol, ond ni allaf ddod o hyd idiom debyg yn Geiriadur Idiomau. Er, a dweud y gwir, rydw i'n methu â meddwl am idiom debyg yn y Saesneg hefyd.

(b) Er, rhaid dweud taw "chick magnet" oedd y trỳc hwnnw. Ni ŵn pam, ond gyda fe, gallwn i ddenu merched y roedd uwchben fy safle yn llwyr. Er enghraifft: Hon. Argyhoeddedig ydw i a gafodd fy nhrỳc effaith hudol trosti.

Sunday, 4 May 2008

Wrthi'n adolygu

Rydw i'n wrthi'n adolygu ar hyn o bryd, felly nid oes gennyf lawer o amser ar gyfer blogio (a ydw i wedi defnyddio "ar gyfer" yn gywir? Rydw i'n cael moment o fethu â chofio sut ysgrifennu'r Gymraeg). Gobeithiaf ysgrifennu cofnod ar ddydd Mercher neu ddydd Iau. Yn y cyfamser, cyfeiriaf chi i'm blog Saesneg, lle gellir gweld fideos o grŵp ska fy ffrind gorau, y Secondhand Ska Kings. Pam fyddech chi eisiau gweld fideos o grŵp na welwch chi fyth yn fyw, ni ŵn. Ond dyna chi. Mae'n rhywbeth i'w wneud.