Monday, 23 June 2008

10,621 gair

Fel y mae, mae gennyf ddigon o eiriau ar y prosiect hwn ar gyfer ceisio am Ysgoloriaeth Awduron Newydd oddi Academi. Yng nghefn fy mhen rydw i'n meddwl am wneud cais, ond mae'n well gennyf dreulio'r amser wrthi'n ysgrifennu yn lle na cheisio ennill arian ar gyfer ysgrifennu. Hefyd, os ydych chi'n darllen yn fanwl, gwelir taw:
"Yn achos ysgoloriaethau a anelir at brynu amser, mae’r swm a ddyfernir yn rhannol gysylltiedig â cholled incwm yn ystod cyfnod yr ysgoloriaeth, pa un a yw’r ymgeisydd yn gyflogedig ai peidio. Mae’r cais yn gofyn i chi roi amcangyfrif o’r swm hwn. Bydd angen datganiad incwm wedi ei gadarnhau arnom os bydd eich cais yn llwyddiannus. Cyfnod arferol ysgoloriaeth yw rhwng 1 a 6 mis."

Ond does gennyf swydd. Felly bydd yn anodd darparu datganiad incwm o'r hyn nad ydw i'n ennill os dwi'n ennill dim. Rydw i'n meddwl y gallwn, efallai, amcangyfrif yr hyn y byddwn i wedi ei ennill petawn i wedi cael swydd gyflog lleiafswm yn ystod yr amser fy mod i'n ysgrifennu'r llyfr. Ond ŵn i ddim ai dderbynian nhw hynny.

Mae yn Catch 22 creulon pan feddyliwch ar y peth. Dwi ddim yn gallu cael arian ar gyfer ysgrifennu oherwydd does gennyf swydd y byddai'n cipio oddi wrthyf yr amser ar gyfer ysgrifennu.

Ta beth, mae pethau'n symud ymlaen gyda'r llyfr. Rydw i wedi llwyddo ysgrifennu tipyn rhagor na 5,000 gair ymhen wythnos. Dwedir y roedd Hemingway mor feddw na fedrai ysgrifennu ond 500 gair mewn diwrnod. Felly, I'm ahead of that bastard. Wrth gwrs, roedd ein dyn Ernest yn fwy dawnus nag ydw i. A châi yntau rhagor merched.

Wrth gwrs rydw i'n fwy sane.

Baban Iesu bach. Pam does yna ddim ffycin gair Cymraeg am "sane?" Wrth chwilio, dof o hyd "call," "synhwyrol" a "rhesymol." Ond gall y geiriau hyn olygu pethau nad ydw i'n eu bwriadu. Er enghraifft, gall y gair "call" olygu "wise" yn ogystal â "sane." Ond gellir bod yn sane heb fod yn wise. Dwi ddim eisiau dweud fy mod i'n fwy "wise" nag oedd Hemingway, dim ond nad ydw i'n fucked in the head. Neu, dwi ddim mor fucked in the head ag ef.

Ta beth y gair i'w ddefnyddio, dwi ddim yn siŵr y mae yn llawer o fudd i fod yn fwy sane nag hen Ernest. Meddyliaf am hwn yn aml. A fyddwn i'n fodlon newid y bywyd sydd gennyf am un erchyll o boenus, ansefydlog, drist, hunanddinistriol, a byr os gallwn i fod yn sicr o gynhyrchu rhywbeth gwych?

A dweud y gwir?

Byddwn.

Ond fel y mae, rydw i'n neb -- wrthi'n ysgrifennu llyfr bach anghofiadwy. O leiaf rydw i'n ei ysgrifennu'n gyflymach nag byddai Ernest Hemingway.

Ac er gofynnaf o'm hunan ai fydd rhywun yn ei darllen rydw i'n ceisio i wneud stori dda o'm hanes. Pwy bynnag a ddarllena'r llyfr hwn, rydw i eisiau nhw i'w fwynhau. Mae'n broses rhwystredig o anodd weithiau oherwydd diffyg hyder yn nhermau safon fy Nghymraeg. Fel y gwelwch hwnt ac yma, gofynnaf gwestiynau am eiriau neu ymadroddion ar y blog hwn. Ond rydw i'n ceisio bod yn wyliadwrus am faint o bwys a rof i'r sgyrsiau a ddatblyga o'r cwestiynau hyn. Dwi ddim eisiau write a book by committee, fel petai.

Er enghraifft, yn y sgwrs hon mae yna drafod o'm defnyddio "ast o anhawster." Nodir taw peth Americanaidd yw defnyddio "bitch of a..." fel ymadrodd adferfol. Ni swnia'n Gymreig. Chwarae teg. I accept that. Ond dwi ddim yn Gymreig chwaith. Wrth gwrs rydw i eisiau swnio'n naturiol gyda fy iaith, ond ble mae'r ffin rhwng addasu i'r iaith a chadw personoliaeth unigol? Dwi ddim yn siŵr.

Friday, 20 June 2008

Cyfieithiwch

Gŵn beth fy mod i'n ceisio ei ddweud yma... Ond beth ydych chi'n meddwl ydyw? Sut fyddech chi'n cyfieithu hwn:

"Credaf fod gan bobl Ewropeaidd duedd i anghofio'r ast o anhawster a yw teithio o'r Unol Daleithiau."

Sunday, 15 June 2008

5,343 gair

A dweud y gwir, dwi ddim yn hapus gyda chynnydd fy llyfr erbyn hyn. Prin gallaf ddweud fy mod i'n ysgrifennu o ddifrif gyda word count fel hynny.

Fy esgus yw nad ydw i wedi cael wythnos lawn eto er mwyn canolbwyntio ar ysgrifennu yn unig. Pythefnos yn ôl roeddwn i'n pryderu o hyd am arholiadau, a rhoed hanner yr wythnos hon i ddathlu pen-blwydd priodas gyda'r briodferch ifanc. Naw mlynedd rydym ni'n briod.

Ŵn i ddim sut teimlaf am hynny -- naw blwyddyn. Uffach. Yn fuan iawn cyrhaeddaf y marc 10 blwyddyn ac wedyn does dim imi wneud ond treillio ar IllicitEncounters.com am dipyn ar yr ochr; yn trefnu cyfarfodydd dirgel gyda Sarra Elgan (oherwydd gwyddoch nad yw hithau'n hapus gyda hen Simon erbyn hyn -- mae eisiau arni am ddyn gyda llai o gig ar ei esgyrn).

Ond yn y cyfamser mae gennyf y llyfr hwn i'w orffen. O'r ychydig y rydw i wedi ei wneud rydw i'n weddol hapus amdano. Mwy neu lai. Mwy llai na mwy. Mor fuan â datblygaf drefn ysgrifennu go iawn (yr wythnos hon, gobeithiaf) byddaf yn hapusach. Credaf y gallaf ysgrifennu rhywbeth da, ond mae angen am addasu i mewn patrwm o feddwl yn gyson am y peth.

Gan hynny, ni ddylwn i fod yn blogio oherwydd rydw i'n newid fy null o feddwl a defnyddio fy egni creadigol ar rywbeth na thala. Yn ôl fy nhad, dwedid gan P.G. Wodehouse nad oes pwynt i ysgrifennu ac eithrio er mwyn ennill arian. Ŵn i ddim ai ydw i'n cytuno (yn amlwg nad ydw i -- mae gennyf bedwar ffycin blog), ond mae'n rhywbeth gwerth ei ystyried.

Cofnodaf ta beth. Mae gan y blog rhyw fath o werth diwerth, os gwna hynny synnwyr. Ond rydw i'n ceisio gwneud y llyfr fy mhrif flaenoriaeth. Gobeithiaf y bydd yr wythnos hon yn well.

Tuesday, 10 June 2008

Inbox

Oes gennych chi awgrym ar gyfer sut i gyfieithu "inbox." Rydw i'n meddwl am ddefnyddio "bocs e-bost" ond dwi ddim yn hoffi sŵn y peth.

Native American

Rydw i'n ceisio penderfynu ar derm i'w ddefnyddio ar gyfer "Native American," hynny yw, y bobloedd gynhenid i'r cyfandir America.

Rydw i'n tueddu at "Pobloedd Gynhenid" neu "Pobloedd Frodorol." Rydw i'n siŵr y byddai rhai yn dweud "Indiaid Cochion" neu "Indiaid Cynhenid," ond wnaf i ddim ddefnyddio term megis hwn. Ta beth am gwestiynau am ai yw fe'n derm hiliol, mae'n derm gwallus: dyw pobloedd gynhenid y cyfandir America ddim yn Indiaidd; ni ddônt o India. Yn fy meddwl i, mae'n gyfartal â chyfeirio at y Cymry fel "Gwyddelod Prydeinig."

Felly, pa derm dylwn ei ddefnyddio?

Monday, 9 June 2008

Heulwen

Wel, mae Hillary wedi rhoi'r gorau i'w hymdrechion ennill enwebiad y Democratiaid ar gyfer arlywydd yr Unol Daleithiau. Credaf fod ei phrif rhwystr oedd y ffaith taw yn 2008 oedd hi'n ymgyrchu. Hynn yw, daeth gormod o'i pholisïau o'r 70au. Neu, câi rhywbeth am ei hymgyrch deimlad 70aidd i fi; er enghraifft, ymddengys nad oedd neb ar ei staff â'r hyder i gyfleu iddi fod yr undebau ar y clwt erbyn hyn.

Nawr gall Obama ganolbwyntio'n llwyr ar ymgyrch ei hun, a bydd pethau'n weddol dawel ar y blaen gwleidyddol hyd at fis Medi, pryd caiff y ddwy blaid eu cynadleddau. Ac efallai taw y cyfnod tawel hwn dylwn ei ddefnyddio i fynd yn ôl i'm polisi o geisio osgoi parablu gormod am wleidyddiaeth. Pan mae person yn sôn am wleidyddiaeth ar ei flog, mae'n mynd ar greigiau o gael ei adnabod fel blogwr gwleidyddol.

Dwi ddim yn fath blogwr hwn; does gennyf ddigon o ddiddordeb mewn pethau megis hynny, neu ddigon o ddeallusrwydd i sôn amdanynt. Mae'n well gennyf ganolbwyntio ar fronnau a chwrw.

Ac roedd y ddau i'w cael ar ddydd Gwener yn yr heulwen haf. Wel, efallai nad oedd y bronnau "i'w cael" cymaint ag "i'w gweld," ond chi'n deall fy mhwynt.

Arweinid y sioe odidog gan fy arholiad olaf yn y bore. Ar ôl yr arholiad, aeth grŵp ohonom i'r dafarn er mwyn dathlu. Cafodd fy afu a'm enaid eu arteithio, gan y cwrw a'r golwg o ferched anghyffyrddadwy mewn dillad main. Mae'n anodd fod yn ddyn briod, 32 oed, ymhlith merched ar gampws prifysgol. Teimlaf weithiau fy mod ar fin ffrwydro.

Faint o droeon a ydw i wedi darganfod fi fy hun yn cerdded heibio merch ac rydw i wrthi'n brathu trwy fy ngwefus er mwyn cadw fy hun rhag bloeddio: "You are killing me with that tight T-shirt, woman! Do you hear me?! Killing. Me. Now take it off and rub your breasts against my face."

Yhm, ar ôl ysgrifennu hynny, gwnaf i gyngwystlo na dderbynia fy ffrind fy ngwahoddiad i mi gwrdd â hi am de ar brynhawn Mercher. Rydw i'n (hanner) cellwair wrth ddweud pethau di-chwaeth fel hynny, wrth gwrs. Y pwynt yw, mae'r haf yn yma ac rydw i mewn hwyliau da.

Syndod sut gall adeg fyr wneud cymaint o wahaniaeth. Tua mis a hanner yn ôl -- ar 20 Ebrill -- ysgrifennais yn fy nyddiadur: "Beth sydd gennyf o'm profiad o symud yma? Debt, doubt, defeat, self-hate. Onid oedd pethau'n well yn ôl yn St. Paul? Gallem ni wedi prynu tŷ erbyn hyn. Byddai gennyf ffrindiau: Eric, Paul, Anthony, Dan, ac yn y blaen. Efallai byddwn i wedi ysgrifennu nofel arall y byddai wedi cael ei chyhoeddi. Byddai gennyf y freuddwyd o Gymru o hyd, ac onid yw honno'n well na'r realiti?"

Rydw i'n methu addasu i Gymru o hyd. Mae pethau YN well ers y llynedd, heb gwestiwn. Ond o hyd mae gennyf amheuon. A ddylwn i wedi gwneud hyn? A oedd dod i Gymru yn gamsyniad? A fyddaf i fyth yn teimlo fy mod i'n eiddo i'r lle 'ma? Wrth weiddi ar ferched tu mewn fy mhen, yn y bôn onid ydw i'n gweiddi am sylw, am dderbyn, am gyfeillgarwch? Gallaf deimlo weithiau fy mod yn ddrychiolaeth; nad ydw i'n perthyn yma; nad ydw i'n bodoli yma; nad ydys eisiau amdanaf yma.

Anwadalaf rhwng chwerwdod a derbyniad yn nhermau o sut teimlaf am fy mhrofiadau erbyn hyn. Mae dwy flwyddyn wedi gorffen ac ni ellir disgwyl pethau newid llawer tros yr flwyddyn olaf. Ac eto, mae dim ond dwy flwyddyn yw hi -- sut gallaf ddisgwyl i addasu yn berffaith i gymdeithas mewn ddwy flwyddyn?

Pan mae'r heulwen yn disgleirio, teimlaf yn fwy amyneddgar, fwy gobeithiol. Dyma haf. Dyma fy mywyd. Gall bethau fod yn waeth.

Wednesday, 4 June 2008

'America, this is our moment. This is our time.'

Dychmygaf taw tebyg i gael rhyw â Hillary Clinton yw ei churo mewn ras gwleidyddol. Hynny yw, ar ôl gormod o lawer chwythu a phwffio rydych chi'n cyrraedd diwedd y peth a meddwl: "Uffach, doedd hynny mor foddhaol â dylai wedi bod."

Ond dyna chi, mae Obama'n mynnu buddugoliaeth yn ras enwebiad Democratiaid. A bod yn deg dyw Hillary wedi ildio yn swyddogol eto, ond tra bod does dim taleithiau rhagor i'w hennill mae'n anodd gweld sut llwydda hi ddwyn y wobr oddi ddwylo Barack ac eithrio trwy fodd llechwraidd.

Mae'n anoddach i wneud hynny nawr y mae Barack wedi datgan fe ei hunan i fod yn y dewis (a rhaid i mi gyfaddef tipyn o falchder y penderfynodd gwneud hynny yn fy annwyl St. Paul). Yr unig ffordd i Hillary ennill nawr yw trwy ddirdroi breichiau super-delegate. Petai hi'n ceisio hynny ar ôl datganwyd Barack i fod yn enwebai, gobeithio y byddai'n rhy gyfeiliornus i'w dderbyn.

A rhaid i mi gyfaddef fy mod i'n hapus am y peth. Dwi ddim yn hoff o gyhoeddi fy ngogwyddion gwleidyddol; mae gennyf duedd credu y mae'n beth niweidiol i'w wneud ar y cyfan. Ond wedi dweud hynny, mae'n bwysig cofio y gadawais yr Unol Daleithiau. Cofiaf bryd cyrhaeddom ni Gatwick ar 12 Gorffennaf 2006, roedd eisiau arnaf gwympo i'r llawr a'i gusanu, roedd yr hapusrwydd o fod ym Mhrydain mor gryf. O hyd rydw i'n gobeithio ymgeisio am ddinasyddiaeth Prydain. Doeddwn i'n hapus yn yr Unol Daleithiau neu gyda'r dull o fyw mwyafrif ei phreswylwyr. Ond mae yna rywbeth am Obama sy'n fy nghyffroi.

Dyma ddarn oddi araith Obama ar 3 Mehefin yn St. Paul:
"...if we are willing to work for it, and fight for it, and believe in it, then I am absolutely certain that generations from now, we will be able to look back and tell our children that this was the moment when we began to provide care for the sick and good jobs to the jobless; this was the moment when the rise of the oceans began to slow and our planet began to heal; this was the moment when we ended a war and secured our nation and restored our image as the last, best hope on Earth."

Fy mhrif gwyn erbyn yr Unol Daleithiau yw dyw hi ddim yr hyn a allai hi fod; dyw hi ddim yr hyn a ddylai hi fod. Teimlaf oddi wrth Obama ei fod yn adnabod y ffaith hon ac mae eisiau arno wneud rhywbeth amdani. Oddi wleidyddion eraill clywir gwadu y mae'r UDA wedi colli ei thraed, a beio ar bobl eraill am unrhyw broblemau. Ond yn fy marn i, y problemau yw ninnau ein hunain. A rhaid inni fod yn barod i dderbyn hon a newid.

Felly cysylltaf ag Ysgrifennydd Taleithiol Minnesota heddiw er mwyn cael pleidlais absenolwr. Mae gennyf reswm nawr i bleidleisio.

[Gyda llaw, byddaf ar y newyddion heno â Americanes, y ddau ohonom yn sôn am y ras. Wn i ddim faint a glywir oddi wrthyf i oherwydd dwi'n shit wrth geisio swnio'n ddeallus ar gyfer camera.]

Sunday, 1 June 2008

Minlliw ar hwch

Efallai rydw i'n torri rhyw fath o reol nad ysgrifennir wrth ddweud hyn, ond rydw i'n cael llond bol o ymdrech Hillary Clinton i ennill enwebiad Plaid Democratiaid ar gyfer arlywydd. Pob tro clywaf sgrechian ei chefnogwyr wrthi'n parablu am Denver, teimlaf awydd cryfach gweld Hillary methu.

Er enghraifft, edrychwch ar y hurtyn (a) hwn ar y chwith. A yw fe'n rhywun sy'n edrych yn rhesymol i chi? A ydych chi'n credu y mae fe'n y math a fyddai'n awyddus cael trafodaeth ddeallusol? Na. Dyma foi sydd eisiau bloeddio, boi heb y medrusrwydd meddyliol i glywed tu hwnt y gweiddi hunanganolog ei ymdrechion ei hun i ennill rhyw fath o ddadl a grëwyd ganddo fe ei hunan. Mae'n efengylwr gwleidyddol -- hyd yn oed petaech chi'n gallu deall ei ochr o ddadl, hyd yn oed petaech chi'n cytuno ag ef, mae fe ei hun yn gymaint o asyn ei fod yn trechu'r peth.

Hynny yw, amser maith yn ôl, pryd dechreuodd y ras hon, doeddwn i ddim yn cefnogi'r Clintonistas ond fyddwn i ddim wedi cael problem pe enillai hi'r enwebiad. Arlywydd benyw. Iawn. Cŵl. Hanesyddol. Ac, a dweud y gwir roedd y teimlad rhyw flwyddyn yn ôl o'r math a allai fochyn ennill erbyn y Republicaniaid (neu "Plaid Weriniaethol" yn ôl Geiriadur yr Academi, ond ni ddefnyddiaf y term hwnnw oherwydd mae'r Democratiaid yn weriniaethol hefyd). Ond bellach rydw i wedi chwerwi yn erbyn Hillary rhywsut. Rydw i wedi cael digon ohoni a'i chefnogwyr a'u dig cyfiawn o feddwl taw Hawl Oddi Wrth Dduw ar gyfer Hillary a Hillary'n unig yw'r enwebiad. Yn fy marn i, mae'n brifo ei phlaid heb bryderu am ddyfodol y blaid, yr ideoleg y blaid, y cyflwr gwleidyddiaeth yr Unol Daleithiau, nac yr Unol Daleithiau ei hunain.

Os oedd hi'n ddewis da erioed, dyw hi ddim nawr. Mae'n troi pobl yn ei herbyn a chredaf y mae'n rhoi cyfle i John McCain ennill lle nad oedd yna gyfle y llynedd. Wrth siarad â chyfeillion yn ôl yn yr UDA, ymddengys i mi taw cryfhau casineb yn ei herbyn yw'r unig peth y mae Hillary'n gwneud. Y bore 'ma, daliais fi fy hun yn meddwl: "For fuck's sake. Petai Hillary a'i mintai anioddefolyddion (b) yn llwyddo dwyn yr enwebiad oddi Obama, dwi ddim yn siŵr y trafferthaf bleidleisio ym mis Tachwedd..."

Yn enwedig pe dewisa McCain T-Paw fel cydredwr. Efallai bydd McCain yn mynd i'w ateb (c) yn weddol fuan yn ei gyfnod a chaiff y byd President T-Paw. Gallai pethau fod yn waeth. Byddai perthnasau'r Unol Daleithiau â gweledydd sy'n chwarae hoci iâ yn gwella o leiaf... (d)

-----

(a) Roeddwn i eisiau dweud "pillock" yma, ond ni allaf ddod o hyd geir cyfartal yn Geiriadur yr Academi. Mae ganddo sawl gair ar gyfer ffŵl, megis "lolyn," "pen meipen," "culp," "ionc," "ffolcen," ac yn y blaen ond ŵn i ddim pa unau'n berthnasol. Hynny yw, pa unau sy'n cael eu defnyddio o hyd, y byddai'n cael eu defnyddio gan fwy nag ieithgi di-nod. Pa eiriau ydych chi'n eu defnyddio?

(b) "Insufferables"

(c) Awgrymir y mae McCain, wrth fod yn 71 oed, yn rhy hen.

(d) Mae T-Paw'n ffan mawr o hoci iâ ac mae'n chwarae o hyd mewn gemau elusennol.