Tuesday, 31 March 2009

Pa un yw fy nghartref?

Rydw i wedi cyrraedd fy ngwyliau'r Pasg. Ar ôl y tair wythnos hyn, bydd rhyw bythefnos arall o ddarlithoedd ac wedyn bydd fy mhrofiad israddedig wedi dod i ben, bron. Yn sgil hynny, rydw i'n ffeindio fy hunan yn asesu'r tair blynedd ddiweddar.

Fel y cyfeiriais ato yn fy nghofnod mwyaf diweddar, dyw'r sefyllfa ddim yn ddelfrydol. Des i i Gymru llawn gobaith o ganfod lle i berthyn iddo a hyd yma dyw hynny ddim wedi digwydd. Mae'r hyn y'i dwedir gan y Saeson yn wir i ryw radd: pobl ynysol yw'r Cymry -- y Cymry Cymraeg yn arbennig. Mae yn anodd addasu i'r byd Cymraeg. Mae yn anodd canfod ffrindiau go iawn, sef pobl sy'n fwy nag "helo" gyfeillgar bob hyn a hyn. Dyna ffaith. Dyw hi ddim yn hawdd dod i Gymru o rywle arall a chael rhywbeth, rhywle i berthyn iddo. Hyd yn oed os ydych chi'n fodlon torri eich cefn trwy ddirdroi chi eich hunan mewn ymdrech i weddu i bethau.

Fy ymateb cyntaf, emosiynol, yw eisiau pacio pethau lan, write off y Profiad Cymraeg fel methiant, a symud yn ôl i'r Unol Daleithiau gyda gwerthfawrogiad newydd o'r hen wirionedd nad yw pethau'n orau bob tro ar yr ochr arall i'r clawr. Ni allaf gyfrif y maint o droeon yr ydw i wedi meddwl am ddileu'r blog 'ma, wrth ddweud wrthyf fi fy hunan: "Seriously. I could go my whole life without wanting to speak another word of Welsh."

Yn enwedig y dyddiau hyn. Rydw i'n dilyn yr hyn sy'n digwydd yn ardal Fargo gyda diddordeb mawr. Roeddwn i'n arfer byw yno, ac er 'mod i'n feirniadol o'r lle mae ganddo lle arbennig yn fy nghalon. Daw'r llifogydd i Fargo bob flwyddyn -- efallai y cofiwch fy stori ficro amdanynt -- ond maent yn ofnadwy eleni. Mae'n frwydr enfawr i gadw'r dŵr draw.

Dyma gasgliad o luniau da sy'n dangos yr hyn sy'n digwydd yno. Mae pawb yn gweithio nerth eu cyrff, nerth eu calonnau. Mae gennyf hen ffrind, Chad, sy'n ddyn tân -- mae'n gwirfoddoli lan yno ar hyn o bryd ac yn Twittero ychydig am y profiad.

A dyma fi, yng Nghymru, yn teimlo mor amgen yma, ac yn meddwl: "Ffyc. Dylwn i fod yn ôl ym Minnesota. Gallwn i yrru lan i Fargo a gwneud ychydig o waith yno." Gallwn i lenwi neu osod bagiau tywod, gallwn i helpu yn y llochesau dros dro, gallwn i fod yn gwneud rhywbeth yn hytrach nag eistedd yma.

Daw hyn ar ben meddyliau o'r Unol Daleithiau yr oedd yn nofio trwy fy mhen eisoes oherwydd rydw i am fynd ar daith yno yn ystod yr haf. Dwi ddim wedi gweld fy nheulu na'm ffrindiau ers tair blynedd. Dwi ddim wedi teimlo na blasu'r aer Americanaidd ers tair blynedd. Dwi ddim wedi cael bwyd Mecsicanaidd go iawn ers tair blynedd. Dwi ddim wedi saethu fel pêl fagnel lawr ffordd syth heb ddiwedd, mewn car mawr ers tair blynedd. Ac yn y blaen. Ac yn y blaen.

Ond wrth feddwl y pethau hyn, rydw i'n dal ati i geisio adeiladu rhywbeth yng Nghymru. O hyd mae gennyf obaith. O hyd mae gennyf ddyheu am greu rhywbeth yma. O hyd mae gennyf gred y gallaf ddod i'm llawnder yma.

Ac mae yna lawer o bethau sy'n digwydd ynglŷn â hynny.

Hyd yma dwi ddim wedi clywed yn ôl am yr MA -- wn i ddim a ydw i wedi cael fy nerbyn ar y cwrs na ddim -- ond rydw i'n ceisio ymddwyn fel petawn i wedi cael ateb cadarnhaol. Yn sgil hynny, rydw i'n ceisio dod o hyd i'r arian ar gyfer mynychu'r brifysgol. Gan fy mod i'n fyfyrwyr o'r tu allan i'r Undeb Ewropeaidd bydd rhaid imi ganfod rhyw £9,600. Uffach, dyna lawer o arian. Dwi ddim yn hollol siŵr sut ydw i i fod i gael y fath arian, a bod yn onest. Gallaf wneud cais am ychydig o help gan Ysgol y Gymraeg. Rydw i wedi ceisio cysylltu â sawl grŵp Cymru-Americanaidd megis yr WNABC, y WNGGA, y NWAF ac yn y blaen -- ond heb lawer o lwyddiant.

Mae'n anodd peidio â chreu rhyw "doomsday scenario" yn fy mhen wrth feddwl am bopeth. Os dwi ddim yn gallu canfod yr arian, dwi ddim yn gallu gwneud y radd, wrth gwrs, ond hefyd mae'n fwy annhebygol y caf i deitheb newydd ar gyfer byw yng Nghymru. Byddai rhaid imi ddychwelyd i'r Unol Daleithiau. Ac er fy mod i'n sôn am eisiau bod yno nawr, dwi ddim eisiau hynny yn y pen draw. Neu, dwi ddim eisiau i'r penderfyniad 'na -- lle ydw i'n byw -- gael ei wneud ar fy nghyfer gan HM Customs.

Rydw i wedi sôn o'r blaen am bosibilrwydd o wneud MA ysgrifennu creadigol yng Nghaerfyrddin. Yno byddai'r cwrs yn costio dim ond £4,334. Ond o hyd byddai rhai imi ddod o hyd i'r arian. A hefyd ni chaiff y cwrs ei ddysgu trwy gyfrwng y Gymraeg, felly dyw e ddim mor ddelfrydol at yr hyn fy mod i eisiau ei wneud. Rydw i eisiau ysgrifennu llyfrau yn y Gymraeg.

Pam? I haven't a clue. Honestly. Perhaps I just hate myself that much ac rydw i'n mwynhau fy arteithio.

Ta beth. Dwi eisiau ysgrifennu llyfrau yn y Gymraeg. Rydw i wedi ysgrifennu llyfr yn y Gymraeg. Ces i fy nghontract ar gyfer Cwrw Am Ddim dydd Gwener. Yn ôl y darn hwnnw o bapur, caiff y llyfr ei gyhoeddi ymhen chwe mis.

Ar hyn o bryd mae'r cyhoeddwr, Gomer, yn creu rhyw fersiwn ffug o'r llyfr, sef "proflen." Os ydw i'n deall yn iawn, bydd yn edrych mwy neu lai fel y bydd y llyfr go iawn. Bydd cyfle imi fynd trwyddo ac yna bant ag e i'r Cyngor Llyfrau i gael prawf darlleniad terfynol.

Am wn i, rydym ni o hyd yn anelu at gyhoeddi jyst cyn Eisteddfod. Yay. I get to go to Eisteddfod. We all know how fond I am of that. Ond a dweud y gwir rydw i yn edrych ymlaen. Rydw i'n ystyried mynd lan i Fala am sbel weddol hir. Byddaf i wedi dychwelyd o'r Unol Daleithiau erbyn hynny a mwy na thebyg bydd ychydig o'r hen frwdfrydedd tuag at bopeth Cymraeg wedi dychwelyd.

Pryd caiff y llyfr ei gyhoeddi, caf i swm pitw gan fy nghyhoeddwr fel blaendal, ac yna swm pitw arall fel breindal rhyw fis yn ddiweddarach. Fydd e ddim yn llawer. Ond arian yw arian. Dwi ddim yn gallu cwyno gormod am gael fy nhalu i ysgrifennu oherwydd rydw i'n wrth fy modd yn ysgrifennu. Efallai y dylwn i annog pobl i brynu'r llyfr er mwyn helpu fi aros yng Nghymru a gwneud yr MA.

Thursday, 26 March 2009

The boy with the sweetest lips

"Northeast Texas Women" - Willis Alan Ramsey


Ail-gysylltais i â'm cariad cyntaf. Wel, ail-gysylltodd hi â fi, i fod yn gywir.

Mae'r iaith Gymraeg yn arbennig o euog o leihau'r pwysigrwydd o'r gair "cariad". Gellir ei ddefnyddio i ddweud "girlfriend" ac er yr oedd hithau'n hynny hefyd, nid yr ystyr hwnnw ydw i'n anelu ato. Rydw i'n sôn am Gariad y peth erchyll-odidog 'na sy'n eich adeiladu a'ch dinistrio. Y peth sy'n rhedeg trwom ni i gyd. Y peth mawr. Y peth mwyaf.

Hi oedd y gyntaf. Danielle. Ac roeddwn i'n dros fy mhen a'm clustiau ar ei chyfer. Ond ifanc iawn oeddwn i ac oeddwn i'n ffŵl. Doeddwn i ddim yn deall Cariad. Roedd yn rhy fawr, rhy angerddol i mi. Doeddwn i ddim yn deall fi fy hunan. Doeddwn i ddim yn deall yr hyn oedd gennyf. Felly gwnes i lanast o bethau. Gwahanom ni yn y glaw. Cusanais i hi a cherddais i adref yn crio, heb ddeall pam oeddwn i newid gwneud yr hyn yr oeddwn i newid ei wneud.

Rhyw flwyddyn yn ddiweddarach, daeth hi yn ôl i Minnesota o'r brifysgol a gwelom ni ein gilydd eto. Roeddwn i eisiau dweud rhywbeth wrthi hi. Cyffesu fy nghariad tuag ati. Ond methais. Chwe mis ar ôl hynny, clywais yr oedd hi wedi dyweddïo. Am bythefnos, fyddwn i'n cerdded heibio tŷ ei rhieni mewn gobaith y byddwn i'n ei gweld hi "ar hap." Gwnes i. Un nos haf dwym, mosgitolyd. Gwelais hi a'i gŵr-i-fod yn sefyll y tu allan i'r tŷ yn ysmygu wrth ochr ei drỳc e. Daeth hi i'r palmant a siaradodd wrthyf tra llygadrythodd ei chariad arnom ni yn sbeitlyd. Cofleidiad cyflym. Y ddau ohonom yn edrych ar ein gilydd heb wybod beth i'w ddweud. A cherddais i adref yn crio, heb ddeall yr hyn yr oeddwn i'n ei deimlo.

A dyna oedd y tro olaf imi glywed oddi wrthi neu amdani. Yn ystod y 16 mlynedd ers hynny rydw i wedi chwilio y rhyngrwyd am unrhyw gliw amdani sawl gwaith, ond heb lwyddiant. Ond doeddwn i erioed wedi ei hanghofio. Yn fy iTunes, mae yna gategori arbennig o gerddoriaeth sy'n fy atgoffa o hi mewn rhyw ffordd neu'r llall.

Yna, ddydd Mercher, rydw i'n gweld yn fy mewnflwch e-bost: "Danielle sent you a message on Facebook."

Ac yn sydyn, dyma ni'n ail-gysylltu. Ac rydw i'n wrth fy modd.

Mae ganddi ŵr gwahanol erbyn hyn. Fel y gallai unrhywun wedi dychmygu, aeth pethau'n shit bron yn syth gyda'r boi 'na. A, fel mae'n digwydd, pan oeddem ni'n sefyll yno y nos haf honno, a fi'n brwydro gyda'm hunan i ddweud rhywbeth wrthi, roedd hi'n meddwl yr un math o beth. Mewn e-bost dwedodd yr oedd hi'n meddwl: "He's here. Tell me something."

Efallai eich bod chi'n darllen hyn ac yn meddwl "O, ffyc. Dyma drychineb ar fin digwydd -- y boi priod 'ma yn ail-gysylltu a'i gariad cyntaf. Danger, danger, danger (a)." Na. Dyw pethau ddim fel hynny. Mae hi'n hapus gyda'i gŵr a'i ddau blentyn a'i bywyd hyfryd-hapus yn ôl yn Texas (b). Ond aeth ein sgyrsiau e-bost yn weddol bersonol yn weddol gyflym oherwydd y peth cyntaf yr oedd imi eisiau ei wneud oedd ymddiheuro am fod cymaint o ffŵl amser maith yn ôl. Roeddwn i wedi cario'r baich o'm euogrwydd ers 16 mlynedd.

Felly dyna ni'n cofio Ninnau. A dyma beth y dwedodd hi amdanaf: "Chris Cope...the boy with the sweetest lips that I could kiss forever, that smelled of peppermints, and had the most amazing hands."

Chi'n gweld 'na? Fi.

Fi.

Roeddwn i arfer bod yn gymaint mwy nag ydw i heddiw. Roeddwn i'n arfer cael effaith ar bobl. Sylweddolais ar ôl darllen hynny nad ydw i erbyn hyn yn fwy na 60 y cant o'r person y gallaf ei fod. Dwi ddim yn golygu hynny mewn ystyr rhywiol. Ond yn yr ystyr o pwy ydw i. Beth ydw i. Yma.

Ar yr un dydd y clywais oddi wrth Danielle, roeddwn i'n delio â'r ffaith bod un o'm ffrindiau yng Nghaerdydd wedi penderfynu yn sydyn nad yw hi eisiau bod yn ffrind imi bellach. Aethom ni drwy ryw fath o break-up ôl-fodernaidd a dorrodd fy nghalon.
-----

(a) Ond tybiaf nad ydych chi mor hoff o ddyfynnu Steve Irwin ag ydw i.

(b) Ie, Texanes yw hi. Er, roeddem ni'n byw ym Minnesota pan oeddem yn caru. Mai'r ffaith ei bod hi'n frodores o Texas oedd y peth cyntaf i'm denu ati.

Sunday, 22 March 2009

Shit! Mae mis Ebrill yn nesáu!

Mae hi ynDwi ddim yn gwybod sut aeth yn hwyr mis Mawrth mor gynnar. Mae amser yn symud yn rhy gyflym y dyddiau hyn, a dwi ddim yn gallu delio ag e. Sgil effaith heneiddio yw hyn, efallai. Amser maith yn ôl, darllenais erthygl a ddwedodd nad canfyddiad yn unig yw'r teimlad bod pethau'n mynd yn fwy cyflym wrth heneiddio. Hynny yw, wrth heneiddio bydd y corff yn heneiddio'n fwy cyflym nag y byddai pan oedd yn ifancach. Felly, yn nhermau ffisiolegol, mae person 70 yn cyrraedd 80 yn fwy cyflym nag mae person 20 yn cyrraedd 30. Os mae hynny yn gwneud synnwyr.

Mwy na thebyg, dyw hi ddim. Mwy na thebyg rydw i wedi cam-adroddi wrth geisio clymu gyda'i gilydd dau beth sy'n digwydd yn fy mywyd yn ddiweddar, sef: 1) Does dim digon o amser 'da fi; 2) Es i yn 33 oed dydd Gwener.

Aeth y briodferch ifanc a fi i Dŷ Ddewi ar y penwythnos i ddathlu fy mhenblwydd. Roedd yn wych. Yn gyffredinol, rydw i eisiau bwrw pobl pan rhaid imi eu clywed nhw'n defnyddio'r hen ddywediad 'na bod "West is best." Ond rhaid cyfaddef nad yw'n hawdd dadlau yn erbyn y datganiad. Pob tro rydw i'n llithro heibio Abertawe ac ymlaen tuag at Fôr Iwerddon, ffeindiaf fy mod i'n wrth fy modd yno.

Fy unig cwyn am y lle yw'r digonedd o Saeson De Lloegr; prin yw'r acennau Cymreig, a mwy prin byth yw'r Gymraeg yn Little England Beyond Wales. Ond dyna ni. Ac, a dweud y gwir, mae'n well da' fi dioddef yr acennau Oxfordshire nag yr acennau Birmingham a glywir yn y gogledd.

Mae yna rywbeth gwahanol am yr awyr wth symud tua'r gorllewin yng Nghymru; teimlaf yn fwy llawn bywyd. Teimlaf fy mod yn siglo'n rhydd o'r straen sy'n pwyso i lawr arnaf yn fy mywyd beunyddiol. Ar y cyfan, gwnaeth y briodferch a fi uffach o ddim heblaw bwyta a chrwydro ar lan y clogwyni a dwi ddim yn gallu cofio penblwydd gwell ers amser.

Ond bellach, dyma fi, yn ôl yng Nghaerdydd, yn ceisio delio â phopeth ac -- ar y cyfan -- yn methu. Rydw i'n ceisio taro rhyw fath o gydbwysedd rhwng y presennol a'r dyfodol ond yn methu talu digon o sylw i'r naill na'r llall. Mae gennyf bum traethawd i'w ysgrifennu cyn 5ed Mai. Ond hyd yma dwi ddim wedi dechrau ar un ohonyn nhw -- yn rhannol oherwydd dwi ddim yn gallu dechrau. Dyw'r llyfrau fy mod i'n eu hangen ddim ar gael yn y llyfrgell; rhaid imi aros iddyn nhw gael eu dychwelyd gan fyfyrwyr eraill oedd yn ddigon deallus i feddiannu'r llyfrau pan oedden nhw'n ffycin sixth formers. Neu rywbeth. Ar ben hyn rydw i'n gweithio i drefnu popeth ar gyfer Cwrw Am Ddim, yn ysgrifennu nofel newydd, ac yn ceisio dod o hyd i arian i wneud MA y flwyddyn nesaf (er, hyd yma, wn i ddim a ydw i wedi cael fy nerbyn).

Rydw i eisiau mynd yn ôl i'r gorllewin.

Thursday, 12 March 2009

Google voice

Dyma rywbeth i'r bois Metastwnsh: Google's Free Phone Manager Could
Threaten a Variety of Services
-- The new feature could take revenue from telephone companies, eBay and a string of technology start-up firms....

http://www.nytimes.com/2009/03/12/technology/internet/12google.html

/Anfonwyd gan ffôn symudol/

Wednesday, 11 March 2009

Disgleirdeb ar ben y straen

Er rydw i'n boddi, bron, o dan straen y tymor academaidd, am ryw reswm bydd yr hen ymennydd yn mynnu meddwl am bethau eraill y gallwn eu gwneud petai gennyf yr amser. Er enghraifft, yn ddiweddar rydw i'n meddwl yn aml am eisiau dysgu sut i greu applications ar gyfer iPhone. Rydw i wedi meddwl am un neu ddau y byddai o fudd i siaradwyr Cymraeg, efallai.

Un syniad sydd gennyf yw rhywbeth tebyg i Yelp y byddai'n cyfeirio pobl at fusnesau Cymraeg eu hiaith.

Mae Yelp yn wefan o'r modd Gwe 2.0 sy'n cynnal reviews o fusnesau -- megis tai bwyta, tafarndai, banciau, siopa, ac ati -- mewn ardal. Does dim byd Earth-shattering amdano; yn y bôn, mae'n wiki arall. Gall unrhywun gyfrannu ato, a grassroots yw'r athroniaeth y tu ôl iddo. Ynghyd â hyn, mae yna "app" iPhone, sy'n defnyddio GPS i'ch canfod a dweud wrthoch chi'r busnesau agos.

Felly byddwn i eisiau creu gwefan ac app sy'n cyfeirio pobl at fusnesau Cymraeg eu hiaith. Dwi ddim yn sôn am y busnesau hynny sy'n cynnig taflenni yn y Gymraeg, megis Barclays, ond busnesau lle gellir cwsmer mynd i mewn a defnyddio'r Gymraeg gyda pherson go iawn. Busnesau megis y Mochyn Du, C@ban, a (tybir) y Fuwch Goch yma yn yr hen ddinas. Cydnabyddaf nad oes uffach o lawer o'r fath fusnesau, hyd yn oed yn Shangri-La y Gogledd, ond fy ngobaith yw y byddai hyn yn helpu i newid hynny.

Mae sôn am bethau LCO ac ati yn rhan o'r sŵn trydar cyson yma yng Nghymru y dyddiau hyn. Tra nad ydw i'n gwadu'r damcaniaeth bod "regulation is needed where the market fails," dwi ddim yn gallu helpu teimlo nad yw siaradwyr Cymraeg (minnau yn eu plith) wedi dangos i fusnesau y pwysigrwydd o'r iaith. Yn rhy aml, dydym ni ddim yn "pleidleisio gyda'n waledi," fel petai.

Efallai y gallai math o gronfa-ddata o fusnesau "Cymraeg" helpu ychydig i ganolbwyntio pŵer ariannol siaradwyr yr iaith. Efallai, gobeithio, y byddai busnesau eraill yn gweld llwyddiant y busnesau hyn a mynd ati i gynyddu'r rhif o leoedd sy'n wir ddwyieithog. Efallai y byddai'n dangos gwerth o dalu mwy o sylw go iawn i'r iaith, yn hytrach na cham-syllafu dyrnaid o geiriau er mwyn cadw protestwyr draw (b).

Byddwch chi'n piso ar fy syniad oherwydd Estronwr ydw i, a gan hynny mae'n amhosibl imi amgyffred digwyddiadau cymhleth Cymru. Fyddai fy syniad Americanaidd cusanu-tin-cyfalafiaeth gor-syml i ddim yn effeithio cwmnïau cynhenid i fywyd beunyddiol, megis archfarchnadoedd, a fyddai? Dydyn nhw ddim am newid un ffycin peth dim ond ar gyfer 15 person gyda rhyw didbit electronig.

Ie, gwn.

A dyna'r tric o'r syniad -- hyd yn oed petai'n dod o Gymro Go Iawn. A fyddai pobl yn defnyddio'r app/gwefan? A fyddai yna ddigon o bobl sy'n fodlon cyfrannu ato? Rhaid cael critical mass i'r fath beth weithio. Dyna'r tric i gynifer o syniadau da: Mae'n anodd annog pobl eraill i gredu yn y syniad.

Yn gysylltiedig i'r sôn 'ma am apps, rydw i'n amau y byddai Golwg wedi meddwl i greu un ar gyfer ei wefan-i-ddod. Chwarae teg iddyn nhw, does dim media outlet (a) arall ym Mhrydain (am wn i) sy'n cael app i gynnig ei wasanaeth yn haws. Mae'r New York Times newydd datblygu'r fath app, a gellir cael yr un math o beth gan bapurau newydd mawr eraill megis USA Today, El Pais a Le Monde. Efallai y byddai'n rhywbeth i Golwg feddwl amdano. Gwn fod Ifan yn darllen y blog hwn ambell waith -- felly, dyna i ti syniad gwych am ddim, Ifan. Croeso.
-----

(a) A oes unrhywun eisiau creu term Cymraeg am hynny? Dwi ddim yn gallu meddwl am un heblaw "agorfa gyfryngau."

(b) Dyna'r peth fy mod i'n dychmygu y byddai'n dod o ymdrech LCO, ar y cyfan. Gwelaf reswm am ddefnyddio pwerau llywodraethol ond rhaid dangos y dyheu go iawn am ddefnyddio'r iaith ar lefel grassroots, hefyd.

Tuesday, 10 March 2009

Lawr a lan

Wythnos anodd oedd yr wythnos diwethaf. Weithiau, heb reswm da na rhybudd, suddaf fel maen. A dyna i chi'r wythnos diwethaf. Dyna i chi'r hwyl o gael afiechyd deubegwn. Doeddwn i ddim yn gallu codi'r egni nac awydd i adael y gwely, ac yn sgil hynny collais gryn lawer o ddarlithoedd yn ystod yr wythnos.

Nid adeg ddelfrydol oedd hi i'r hyn i gyd gyrraedd. Ond efallai taw oherwydd hynny y daeth y chwalu. Hynny yw, mae'r straen yn tynnu arnaf i a dwi ddim yn hollol siŵr y gallaf barhau trwyddo. Pryderaf nad ydw i'n gallu gorffen y tymor. Mae gennyf gymaint o waith eu gwneud a minnau mor anhrefnus, mor anaddas am fywyd prifysgol. Yn ystod yr oriau mân y bore, gorweddaf yn ddigwsg, yn meddwl: "Ffyc. Does gennyf siawns."

"Ti'n dweud hynny pob tro," meddai Gemma wrthyf dydd Mawrth, wrth inni aros am y trên i Gathays. "Ond pob tro ti'n dod mas ohoni'n iawn."

"Hmm, falle," meddwn. "Ond pob tro dwi'n llwyddo survive trwy beri argyfwng yn fi fy hunan. Dwi ddim yn gallu gwneud pethau prifysgol heb fod mewn panig. It's not healthy, yo. Dychmyga berson sy'n gwneud hynny yn ei fywyd proffesiynol: 'Good evening, ladies and gentleman. Welcome aboard flight 2214 to Chicago. This is your captain speaking and I'll be honest with you -- we're fucked. I don't think I can land this thing. Oh God! I'm such a failure!'"

Ond dyma fi, yn ôl yn y sedd beilot yr wythnos hon ac yn teimlo'n well. Ac yn ceisio darbwyllo Ysgol y Gymraeg Prifysgol Caerdydd i roi cyfle imi wneud MA yno.

Ces i gyfweliad dydd Mawrth am gael fy nerbyn ar y rhaglen. Dwi ddim yn hollol siŵr sut aeth hi, a bod yn onest. Ymddengys eu bod nhw (sef yr adran) yn pryderu ychydig ai addas i waith MA yw safon fy Nghymraeg. Dwi ddim yn gallu eu beio nhw am wneud hynny; pryderaf innau amdano hefyd. Ond rydw i'n fodlon gweithio ar wella fy Nghymraeg. Pwy a ŵyr a fydd y bodlonrwydd hynny'n ddigon imi ennill lle.

Rhywbeth oedd yn fy nifyrru yn y cyfweliad oedd natur bach/swrrealaidd y byd Cymraeg. Roedd yna dri o'm darlithwyr yn y cyfweliad; mae un yn ffrind Facebook imi, ac mae un arall yn ddarllenwr y blog 'ma. Cyfeiriodd at gofnod diweddar yn y cyfweliad.

Hmm, efallai y byddai'n gystal â gadael sylw ar y blog, sy'n dweud a ydw i wedi cael fy nerbyn.

Saturday, 7 March 2009

Papurau newydd yr UDA yn chwalu

Gellwch ychwanegu hyn i'r tomen o dystiolaeth yn erbyn syniad Y Byd. Yn yr Unol Daleithiau, mae papurau newydd mawr yn mynd yn ar-lein yn unig.


(NB - Ble mae Golwg?)

Thursday, 5 March 2009

Nice while it lasted

Rydw i newydd clywed boi o Japan ar Radio Cymru. Mae'n dysgu'r Gymraeg. There goes my fame...

Tuesday, 3 March 2009

A merry Christmas

Rydw i newydd dod o hyd i hyn ar someecards.com. Rhywsut, mae'n fwy doniol wrth wybod taw Christmas Evans yw'r boi yn y llun.

Monday, 2 March 2009

Wythnos 'ddarllen'

Dwi ddim wedi gwneud cofnod ers sbel, ac wrth gwrs mae hynny'n golygu fy mod i'n gwneud pob math o stwff sy'n werth ei gofnodi. Dyna sut pethau mae gyda blogio, rydw i'n meddwl; os oes gennych rywbeth ei ddweud, does gennych ddim amser i'w ddweud; ac os oes gennych amser i gofnodi does gennych ddim byd i'w gofnodi.

Wythnos ddarllen oedd yr wythnos diwethaf. Yn syndod, llwyddais i ddarllen ychydig. Ar y trên, wrth deithio i Bath (gwn fod gan Bath enw Cymraeg -- "Caer-rhywbeth" -- ond rydw i'n rhy ddiog i ymchwilio am y peth) ac yn ôl dydd Mercher. Er, roeddwn i'n feddw wrth deithio yn ôl i Gaerdydd, felly dwi ddim yn cofio'n iawn yr hyn a ddarllenais. Cofiaf yr oeddwn i'n mynnu rhyw ddyn defnyddio fy ffôn.

Roeddwn i'n eistedd cyferbyn ag ef wrth fwrdd ar y trên a gofynnodd i ddefnyddio fy ffôn. A dyna fe'n tynnu allan darn o bapur gyda phennawd y Llynges Frenhinol arno ac yn ceisio ffonio rhywun.

"Not there," meddai wrth roi imi y ffôn yn ôl.

"Well, you can check again in a bit," meddwn i.

Ac wrth gyrraedd Bristol, dyna fi'n gwthio fy ffôn ato: "Here, give 'em another go."

"Nah, that's OK," meddai. "I don't want to use up your minutes."

"No worries. You're a navy guy, right?" meddwn wrth gyfeirio at y darn o bapur. "I am, too. Well, I was. U.S. Navy, of course. I served on the USS Coronado."

Celwydd llwyr, di-bwynt oedd dweud y fath beth. Doeddwn i erioed yn y llynges. Ond roedd fy ffrind gorau, Paul, yn y llynges, ar y USS Coronado, a threuliais lawer o amser yn ei ganolfan; ac am ryw reswm -- yn enwedig pan ydw i'n feddw -- mae gennyf duedd i ddweud celwydd wrth bobl filwrol a honni yr oeddwn i arfer bod yn un ohonynt. Ta beth, gyda phob stop ar y ffordd i Gaerdydd, byddwn i'n mynnu rhoi fy ffôn i'r boi ac yn achosi iddo deimlo'n anghyfforddus. Yn ddiau, ni fyddai Llynges yr UDA yn gwerthfawrogi'r ffaith fy mod i'n cogio i fod yn un o'u plith.

Doeddwn i ddim yn cogio bod yn forwr lan yn Nolwyddelan tua dechrau'r wythnos. Ond roeddwn i yn feddw. Es i a chwpl o ffrindiau lan i ogledd Cymru i weld Annie Rhiannon cyn iddi ei gwneud hi am Wlad Belg. Ysgrifennais gryn lawer am y daith ar fy mlog Saesneg, felly ni wnaf i ailadrodd.

Un peth na soniais amdano oedd y cyfle i gwrdd â nifer o siaradwyr Cymraeg nad oeddwn i'n arbennig o hoff ohonynt. Roedden nhw'n chwarae'r hen gêm flinderus honno o'm canmol am ddysgu, ond mynd ati yn syth i'm bychanu yn lledawgrymog am fod yn ddigon twp i geisio bod yn aelod y gymuned Gymraeg. Y peth cyntaf a wneir gan y fath berson sy'n chwarae'r gêm hon yw pwysleisio taw gwahanol yw Cymraeg llafar a Chymraeg ysgrifenedig. Wrth wneud hyn, awgrymir bod Cymraeg llafar yn "well" rhywsut.

"Wel, ti'n dysgu Cymraeg yn y coleg; wrth gwrs, ti ddim yn siarad Cymraeg iawn, fel fi."

Mae hyn yn bullshit yn fy marn i. Gwn fod yna wahaniaeth ond: 1) Mae'r bwlch yn culhau erbyn hyn; 2) Sut mae hynny'n esgus? A yw siaradwr Saesneg yn fwy o siaradwr Saesneg na fi oherwydd gallaf i ddarllen? Ac mae'n codi mwy nag ychydig o ddicter ynof y bydd pobl yn dweud hynny wrthyf i, fel petai y dylai fod yn newyddion imi: "Wait. What?! There's a difference between spoken and written Welsh?! Shit, they never mentioned that in my three fucking years of university."

Ar ôl dweud wrthyf nad ydw i'n siarad y Gymraeg "yn iawn," aiff y person ati i dynnu sylw ar bob un gwahaniaeth rhwng fi a brodor o Gymru -- i dynnu llinell drwm o'm hamgylch fel estron. Wedyn, ychydig o sarhau o Gaerdydd ac yn y blaen ac yn y blaen. A dyna fi'n eistedd yno ac yn meddwl: "Pam y ffyc ydw i yma? Pam y ffyc oeddwn i eisiau dysgu'r iaith 'ma yn y lle cynta'?"

Ar ôl bod yn nawddoglyd imi am bum munud, gofynnodd un o'r criw: "Ti eisiau spliff?"

"Yhm. Na. Diolch," meddwn i.

"Iawn," meddai. Saib. "Ti'n pysgota?"

"Pysgota?"

"Ie," meddai, yn gwneud ystum pysgotaidd. "Ti'n gwybod, pysgota. Am trout neu... dwn i ddim."

"O, na. Dwi ddim. Rwyt ti'n atgoffa fi o gymeriad allan o nofel Dewi Prysor," meddwn i.

"Who?"

"Dewi Prysor. Y nofelydd? Ysgrifennodd e Brithyll, Madarch a Crawia? Wyt ti wedi clywed amdano?"

"Yhm... na."

"Dylet ti ddarllen ei nofelau. Dwi'n meddwl y byddet ti'n eu hoffi nhw."

"I don't read books."

"O. Reit. OK, wel dwi'n mynd allan nawr; mae'r mwg 'ma yn brifo fy mhen."

Dyw'r boi ddim yn darllen, ond fi yw'r person nad yw'n deall Cymraeg "iawn"?

Wrth sôn am lyfrau, pa iaith bynnag yr ysgrifennais fy llyfr i ynddi, mae pethau'n symud ymlaen gyda'r peth. Rhai wythnosau yn ôl gorffennais y rownd gyntaf o olygu. Bellach mae golygydd arall yn edrych arno ac wedyn caiff popeth ei drefnu ar gyfer cyhoeddi. Rydw i'n gobeithio y daw fe allan erbyn Eisteddfod.

Wrth gwrs rydw i am ysgrifennu rhagor o lyfrau yn y dyfodol. Dwi ddim yn deall weithiau pam ydw i'n dal at eisiau bod yn aelod o'n byd bach Cymraeg ni ond rydw i yn, ac rydw i eisiau bod yn aelod sy'n cyfrannu trwy fodd llenyddol. Yn anffodus ni fydd gwneud hynny mor hawdd ag y hoffwn i. Ces i lythyr gwrthodiad gan Academi dydd Mercher fel ateb i'm cais am ysgoloriaeth.

Mae yna ddarn sinigaidd ohonof nad yw'n gallu anwybyddu taw yn Saesneg yw'r llythyr. Gwnes i fy nghais yng Nghymraeg. Beth mae hynny'n dweud am Academi, tybed?